Hocyvor
a-o.]ov;3ovn
Barcyv Ysa3an
Ha3 Ygy.yxasirax Y.pa3ragxov;3an antam
www.luys.org
Clyntyl5 AMN 2003
:y in[
Yrp Asdwa/ sdy./yx martovn5 nran sdy./yx
paxar2agabys a-o.]5 a3sinkn` a-o.] ;y\ marmnow5 ;y\ hocow1 A3s a-o.]ov;3ovnn
art3ovnk er nayv a3n pani5 or mi]awa3ru5 orn Asdwa/ sdy./yl er Ir martov hamar5
ir my] o[in[ [er barovnagovm5 orn in[6or gyrb garo. er wnasyl martov fizigagan
gam hocyvor a-o.]ov;3anu1 Saga3n5 a3=m` harx7 i|n[e a-o.]ov;3ovnu1 Fizigagan
marmni hamar5 gar/ovm ym5 a-o.]ov;3an 2yvagyrbovmn agnha3d e7 fizigagan marminn
a-o.] e5 yrp a3t marmni polor nyrkin yv ardakin 0rcannyri yv hamagarcyri
a,qadankn un;anovm e anqa;ar gyrbow1 Saga3n o|rn e hocyvor a-o.]ov;3an
sahmanovmu1 A3s harxin badasqanylu ,ad awyli part e5
Yrp Asdwa/ arcylyx Atamin ovdyl parov yv
[ari cidov;3an /a-ix5 Asdwa/ nayv zcov,axryx nran5 or` 8a3n 0ru5 yrp ovdys`
an,ov,d bidi my-nys9 ( ?nntox 2:17)1 Yrp fizigagan marminu my-novm e5 aba a3n a3lyvs i
wijagi [i linovm in[6or gyrb ha.ortagxwyl n3ov;agan a,qarhi hyd5 a3n tatarovm e
martov hamar n3ov;agan a,qarhi hyd ,’man mi]ox yv cor/ik linylovx1 Hydyvabys
hocyvor mahn el ta hocov angaro.ov;3ovnn e hocyvor a,qarhi hyd ,’wylov5 hocin
a3lyvs tatarovm e martov hamar hocyvor a,qarhi hyd ,’man mi]ox yv cor/ik linyl1
Ovsdi Atami hocyvor a-o.]ov;3ovnu ta nra anmy. hocov ampo.]agan yv anmnaxort
,’ovmn er Asd/o hyd1 A3sdy. 8anmy.9 pa-u hocov hamar garo. e homani, linyl
8a-o.]9 pa-in1 Yv yrp Atamn anhnazant cdnwyx Asd/ovn5 na naq hocyvorabys
mahaxaw` zrgwylow hocyvor a,qarhi` masnaworabys Asd/o5 hyd ,’man amyn mi
hnaraworov;3ovnix5 isg 930 dari hydo ha]ortyx nayv fizigagan
mahu1 Yrp asovm ynk` hocyvorabys mahaxaw5 ta [i n,anagovm5 ;y Ytymix tovrs
Atamu5 isg hydaca3ovm nayvyv nra syrovntu` mynk5 a-anx hocov ynk5 in[bys or
Yhowa3i Wganyrn yn bntovm1 Barzabys a3t hocin ha,mantam e5 anzca e hocyvor
a,qarhix ygo. aztagnyri ngadmamp1 Fizigagan marminu ji,d nov3n wijagovm glinyr5
y;y a3t marmni hinc zca3arannyru tataryin cor/ylovx1 Soworapar ta linovm e5 yrp
marminu mahanovm e1 Saga3n ta garo. e linyl nayv orbys hydyvank in[6or
hiwantov;3an gam w;ari5 yrp marminu ,arovnagovm e abryl1 Yv y;y Atamu
hocyvorabys [my-nyr5 aba na g,arovnagyr abryl nayv fizigabys1 Sdoryv gdysnynk
nayv5 or myr hamar yvs hocyvor a-o.]ov;3ovnu syrd gabi my] e fizigagan
a-o.]ov;3an hyd1
Saga3n hocyvor a-o.]ov;3an Atamagan
sahmanovmn art3o|k gira-yli e myr hamar1 Ihargy` o\[5 kani or5 i darpyrov;3ovn
Atami5 mynk a,qarh ynk calis hocyvorabys my-a/1 A3t tybkovm covxy anima|sd e
myr hocyvor a-o.]ov;3an masin qosyln unthanrabys1 Yv\ a3o5 yv\ o[1 Pnagan
martov hamar5 oru [i lxwyl Sovrp Hociow5 Nor Hocyvor ?novnt [i ovnyxyl5 animasd
e qosyl hocyvor a-o.]ov;3an masin5 na mnovm e hocyvorabys my-a/1 Saga3n Nor
Hocyvor ?novnt ovnyxa/ hawadax3ali baracan ovri, e1 Yv hawadax3alu hocyvorabys
a-o.] e a3nkan5 orkan or nra g3ankn ov..ortwovm e Sovrp Hocovx5 orkan or nra
g3anku cdnwovm e Sovrp Hocov aztyxov;3an dag1
A3=m harx7 in[ov| Atamu fizigabys [mahaxaw
a3n bahin5 yrp na mahaxaw hocyvorabys1 Dysyk7 y;y Ytymix tovrs k,wylov bahin na
mahanar5 aba na ggorxnyr Asd/o hyd ha,dwylov amyn mi hnaraworov;3ovn yv hov3s1
Ovsdi Ytymix tovrs agdiwaxaw Atami marmni inknaba,dbanagan myqanizmu5 orn
Asdwa/ hy-adysoryn tryl er nra my]1 :,namaxa/ pnov;3ovnu5 orin Atamn i,qovm yv
dirovm er Ytymovn5 a3=m cor/ovm er unttym Atami` ‘or2ylow my-xnyl nran1
Fizigagan marmni nyrkin inknaba,dbanov;3ann a3=m anwanovm yn imovnidyda3in
hamagarc5 isg ardakin inknaba,dbanov;3anu` inknabahbanman pnazt1
Nyrga3ovms oro|nk yn a3n cor/onnyru5 oronk
nbadsovm yn martov fizigagan a-o.]ov;3anu1 Ta a-o.] snovntn e5 fizigagan marmni
,ar=agan agdiwov;3ovnu yv5 in[bys wyru n,yxink5 hzor imovnidyda3in hamagarcu1
Hawadax3ali hocyvor a-o.]ov;3ovnu yvs gaqovm ovni a3s yryk cor/onnyrix7 a-o.]
hocyvor snovnt5 agdiwov;3ovn hocyvor ta,dovm yv nyrkin timatrov;3ovn hocyvor
a.pi hantyb1 Sranx masin qosynk awyli manramasn1
Haxu mi,d a-a]na3in dy. e crawyl myr2awor
aryvylki =o.owovrtnyri gyragraxangovm1 A3n y.yl e himnagan gyragovr` manawant
ha3yri hamar1 Saga3n co3ov;3ovn ovni nayv hocyvor hax5 oru nov3nkan garo. e
martovn abryxnyl5 orkan or n3ov;agan haxu1 Ir a-a]in ‘or2ov;3an =amanag Hisovsn
asax sadana3in7 8Crwa/ e5 ;y` o[ mia3n haxow e martn abrovm5 a3l nayv a3n
amyn mi qoskow5 or tovrs e calis Asd/o pyranix9 ( Ma;yvos 4:4)1 Omank
gar/ovm yn5 ;y a3sdy. Dyru qosovm e martga3in hocin abryxnylov masin1 Sqa\l e1
Martga3in hocin anzca3axaw Atami anhnazantov;3an 0ru yv Asdwa/ o[ ;y xanganovm
e a3n norocyl5 kani or norocwa/5 a3sinkn` anmy.5 hocin` miyvnov3n e` norix
umposdanalov e Asd/o tym5 a3l Asdwa/ xanganovm e a3t martga3in my-a/ hocin
‘oqarinyl Ir Sovrp Hocow5 oru yrpy\k [i umposdana ( H-owmyaxis 8:39)1 Ir a-a]in
‘or2ov;3an =amanag myr Dyru fizigabys er ka.x zcovm5 ovsdi 8martn abrovm e9
asylow Na ngadi ovnyr martov fizigagan marminu1 Ji,d in[bys haxu snovm yv enyrcia
e ha.ortovm myr marminnyrin5 nov3nbys yv Asd/o pyranix yla/ amyn mi Qosku1 A3n5
or Asd/o Qosku ov= e` zorov;3ovn5 2yz a3sdy.ix pawaganin qoswyl e a-a]nyrovm1
Hi,ynk mia3n5 or ?nntox crkovm Asdwa/ sdy./acor/ovm er Ir Qoskow5 a3sinkn`
Asdwa/ asovm er5 yv` linovm er1 Ov,atrov;3ovn tar2ryk5 or wyrohi,3al hamarovm
Dyru [i asovm5 ;y Asd/o Qoskn unthanrabys5 a3l a3n Qosku5 or tovrs e calis
Asd/o pyranix5 orn Asdwa/ I\nkn e ardasanovm1 Saga3n Asd/o pyranix yla/ Qosku
garo. e myz hasnyl yv myz snyl5 makryl5 pov=yl yv zorov;3ovn dal mia3n Sovrp
Hocov mi]oxow5 y;y a3n myr my] e5 a3sinkn` y;y mynk Nor Hocyvor ?novnt ynk
ovnyxyl5 yrp myr my-a/ hocovn ‘oqarinylov e ygyl Asd/o Sovrp Hocin1 In[ qosk5
ampo.] Asdwa/a,ovn[n e Asd/o Qosk5 yv a3t Crkix poloru garo. yn hadwa/nyr
gartal5 ancir anyl yv asyl1 Saga3n ta [i garo. anmi]agan ov= ovnynal5 kani or
a3n tovrs e calis o[ ;y Asd/o pyranix5 a3l` martov1 A3sdy. garyvorn a3n e5 or
Asdwa/ xangana a3t Qoskn ov..yl anhadabys in[6or mygin1 A3t tybkovm mia3n Asd/o
Qosku garo. e snyl yv zorov;3ovn dal1 Saga3n Cirkn inknin Ir my] zorov;3ov\n
ovni1 H-owmyaxis 1:166ovm gartovm ynk7 8777 a3n (Asdwa/a,ovn[u) Asd/o zorov;3ovnn e` polor hawadax3alnyri ‘rgov;3an hamar91
Sra badja-u mia3n a3n e5 or a3t Crki` Asdwa/a,n[i5 amyn mi pa-u tovrs e ygyl
Asd/o pyranix5 oru Sovrp Hocin ;ylatryl e martganx yv oru cri e a-nwyl1 Haga-ag
tybkovm a3n o[ mi zorov;3ovn [er ovnyna` in[bys or martganx go.mix crwa/
crkyru1 Y;y a3t Cirku garo. e martovn ‘rgyl sadana3i 2y-kix5 ovrymn garo. e
nayv fizigabys yvs abryxnyl5 kani or a3n amynu5 in[ Asdwa/ xanganovm e asyl
myz5 am’o’wa/ e a3t crkovm1 Ov,atrov;3ovn tar2ryk5 or wyrohi,3al hamarovm
Asdwa/a,ovn[u zorawor e mia3n hawadax3alnyri hamar yv a3n el` polo\r
hawadax3alnyri1 Asdwa/ Ir Qoskn ov..ovm e polor atamortinyrin5 kani or Na [i
xanganovm5 or in[6or mygu gorswi (2 Bydros 3:9)5 saga3n broplymn a3n e5 or ,adyru [yn
xanganovm gam [yn garo.anovm lsyl a3t Qosku5 kani or my.ku` sadanan5 nranx
mdkyru govraxryl e1 Ha3 badmi[ Y.i,yn asovm er` 8Law e gov3r a[ik5 kan gov3r`
mdok91 Saga3n5 omank garo. e harxnyn5 in[by|s imanank5 ;y Asdwa/ yrp e Ir Qosku
myz ov..ovm1 Im ‘or2a-ov;3ovnix garo. ym asyl5 or yrp Asdwa/a,ovn[ ym gartovm
gam karoz ym lsovm gam badrasdovm5 hajaq ys a3nbisi zcaxo.ov;3ovn ym ovnynovm5
a3sinkn` Hocin nyr,n[ovm e5 or a3s gam a3n hamarn i\n2 e ov..wa/ gam im a3s gam
a3n a.o;ki badasqann e1 Hajaq el Sovrp Hocin garo. e myz nyr,n[yl a3s gam a3n
midku5 orn Asd/o pyranix e ylyl yv myz e ov..wa/1 Saga3n polor tybkyrovm myz
ov..wa/ Asd/o Qosku qisd nyrta,nagov;3an my] e Asdwa/a,n[i hyd1 Ovsdi mynk
orkan or Asd/o Qoski my] ynk5 a3nkan hzor e Sovrp Hocin myr my]1 Yv orkan or
Hocin hzor e myr my]5 a3nkan awyli ,ad e Asdwa/ myz ov..ovm Ir pyranix yla/ Qosku5
a3nkan awyli a-o.] ynk hocyvorabys yv fizigabys1 Wsdah y.yk5 or Asdwa/ [i\
qna3ovm Ir Qosku myz1 Na mi\,d myz asylik ovni` in[bys or siro. Ha3r5 kani or
mynk mi\,d in[6or pan ,dgylov garik ovnynk myr my]1 Ampo.] broplymn a3n e`
art3o|k mynk badrasd ynk lsylov a3t qosku1 )rinag` Tawi;u nayv marcary er5
saga3n Asdwa/ nran qosovm er ovri, marcaryi mi]oxow yvs1 Yv Asd/o pyranix yla/
qosku hajaq nayv pov=ovm e martovn fizigabys1 Hajaq5 saga3n o[ mi,d5 kani or
hawadax3ali nov3nisg hiwant linyln annbadag yv badahagan [e\5 a3n in[6or nbadag
ovni5 orin Asdwa/ ovzovm e hasnyl1 Yv ji,d a3n bahin5 yrp a3t nbadagn
iracor/wovm e5 Asd/o Qosku makrovm e hawadax3ali hiwantov;3ovnu1 Myr g3anku
yrgri wra Asdwa/ /a-a3yxnovm e myr hawidynagan g3ankin5 myz badrasdovm e
hawidynagan g3anki1 Hajaq mynk [ynk hasganovm a3s g3ankovm myz hasa/
ny.ov;3ovnnyri imasdn ov badja-u1 Saga3n wsdah y.yk5 or o[in[ [i badhovm
hawadax3ali hyd badahaganoryn5 or amyn in[ Asd/o hsgo.ov;3an dag e1 Aha ;y
in[ov e Bo.os a-ak3aln asovm` 8Saga3n cidynk5 or polor panyru parov cor/agix
glinyn nranx hamar5 owkyr sirovm yn Asd/ovn9 ( H-owmyaxis 8:28)5
a3sinkn` polor nranx hamar5 owkyr irynx my] ovnyn Sovrp Hocov pyra/ asdwa/a3in
8acaby9 syru1 Norahawad =amanag ys gy.ykwovm ei hocybys a3n mdkix5 ;y im
wada-o.] linyln art3ovnk e im ,ad ‘okr hawadki1 A3tbys karozo.nyr hima el ,ad
gan5 yv ta ,ad xawali e1 Saga3n hydo ys imaxa5 or nov3nisg Bo.os a-ak3alu
wada-o.] e y.yl (2 Gorn;axis 12:7)5
in[bys nayv hawanapar ovnyxyl e sdamoksi yv a[kyri ;ovlov;3ovn1 Yv ta nov3n
Bo.osn er5 oru Hisovsi anovnow my-ylnyr er gyntanaxnovm5 tyvyr hanovm yv amyn
dysagi pov=ovmnyr anovm1 Isg yrp a,agyrdnyru xov3x dalow mi gov3ri Hisovsin
harxrin5 ;y ov|m my.kow e a3t govrov;3ovnu5 Hisovsu badasqanyx5 ;y` o[ mygi5
saga3n ta nra hamar e5 or 8Asd/o cor/yru nra wra ha3dni linyn9 (
Howhannov 9:3)1
Nov3nisg hawadax3ali mahn annbadag [e ( Howhannov 11:4)1
Dgarov;3ovn ;ov3l dalow Asdwa/ nayv hawadax3alin zorov;3ovn e dalis5 a3sinkn`
Ir Qosku5 orbyszi hawadax3alu garo.ana timatryl (1 Gorn;axis 10:13)1
2 Gorn;axis 12:106ovm Bo.osu crovm e 8Yrp dgaranovm ym5 a3n =amanag ym zoranovm91 A3sbisi dgarov;3ovnu o[
;y qancarovm e Asd/o ta,dovm linylovn5 a3l` unthaga-agu` 0cnovm5 kani or
zoraxa/ ynk Asd/o Qoskow1 Fizigagan a-o.]ov;3ovnu ,ad awyli
/awalovn ;yma e5 yv a3s0r a3n manramasn knnylu tovrs e myr qntrix1
Howhannov 6:646ovm Hisovsn asovm e7 8Hocin e gyntani ano.u5 marminu o[ mi ,ah [ovni1
A3n qoskyru5 oronk ys 2yz qosovm ym5 hoci ov g3ank yn91
A3sinkn a3n
bahin5 yrp Sovrp Hocin calis e myr my]5 mynk gyntananovm ynk1 Myr sy’agan
ha,mantam hocovn ‘oqarinylov e calis Asd/o Hocin5 Sovrp Hocin1 Fizigagan marmni
in[bisin linylu o[ mi n,anagov;3ovn [ovni5 a3t bahin a3n garo. e ty-yvs cdnwyl
nov3nisg mor arcantovm ( Ysa3i 49:1)1 Isg Sovrp Hocin Ir hyd myr my] e pyrovm Asd/o Qosku` Hisovsu5 oru myz
gyntanaxnovm e hocybys1
Asd/o Qosku orbys hocyvor snovnt ,ad hsdag
e nayv 1 Bydros 2:2-36ovm7 8Nora/in manovgnyri bys panagan yv anqartaq
ga;i ‘a’acyxyk5 orbyszi nranow my/anak min[yv ‘rgov;3ovn91 O|rn e
a3sdy. panagan yv anqartaq ga;u1 Dysyk5 1
Gorn;axis 3:26ovm Bo.os a-ak3alu crovm e7 8Orbys
Krisdosow d.anyri` 2yz ga; gyrxryxi yv o[ ;y gyragovr5 kanzi ty- garo. [eik yv
hima el dagawin garo. [yk91 A3sinkn Bo.os a-ak3alu Gorn;axinyrin soworyxryl
er krisdonyagan hawadki trov3;nyru5 oronk gazmovm yn krisdonyov;3an himku5 a3n
amynu5 in[ix sgswovm e krisdonyov;3ovnu1 Mi a3sbisi 0rinag pyrym1
Ewglitys3an yrgra[a’ov;3an my] qoranalov hamar5 naq anhra=y,d e soworyl yv
hasganal a3t yrgra[a’ov;3an himku gazmo. 10 aksiomanyrn ov bosdovladnyru5 oronk gazmovm
yn Ewglitys3an yrgra[a’ov;3an 8panagan yv anqartaq ga;u91 Xangaxa/ cidagan
dysov;3ovn gam grona’iliso’a3agan ovsmovnk ovni ir a-a]in sgzpovnku gam
sgzpovnknyru5 oronxix a3n sgswovm e1 )rinag` Mowsysaganov;3an a-a]in
sgzpovnknyru Hisovsu 2yvagyrbyx hydyv3al gyrb7 8Ko Asd/ovt sirys ko ampo.]
srdow5 ko ampo.] an2ow ov ko ampo.] mdkow1 Sa\ e a-a]in ov my/ badwiranku1 Ov
yrgrortu sra nman7 Ko ungyro]u sirys ko an2i bys1 A3s yrgov badwiranknyrix yn
gaqwa/ ampo.] 0rynkn ov marcarynyru9 (
Ma;yvos 22:37)1 In[bys dysnovm ynk5 Mowsysaganov;3an
10 0rynknyru yv marcaryov;3ovnnyru
calis yn Hisovsi madnan,a/ yrgov sgzpovnknyrix hydo1 Y;y a3t yrgov sgzpovnknyru
Mowsysaganov;3an ga;n yn5 aba 10 0rynknyru yv
marcaryov;3ovnnyru` hasdadovn gyragovrn yn1 Ovsdi Krisdonyov;3ovnn el ovni ir
sgzpovnku` ga;u1 Howhannov 13:34-356ovm
Hisovsu hsdagoryn 2yvagyrbovm e Ir nor badwiranu7 8Mi nor badwiran ym 2yz
dalis7 siryk irar5 in[bys ys 2yz siryxi5 or tovk el irar siryk1 Sranow poloru
bidi imanan5 or tovk im a,agyrdnyrn yk5 y;y irar siryk91 Aha sa\ e
krisdonyov;3an 8panagan yv anqartaq ga;u91 A-anx sa 3ovraxnylov`
marsylov5 mynk [ynk garo.ana a-a] ,ar=wyl yv hocyvor aj ovnynal` 8my/anal
min[yv ‘rgov;3ovn91 A3=m 2yr ov,atrov;3ovnn ym ovzovm hrawiryl
Mowsysaganov;3an yv Krisdonyov;3an a-a]in sgzpovnknyri armadagan darpyrov;3ovnnyri
wra1 Mowsysaganov;3ovnu mia3n hrahancovm e` siryl5 saga3n [i\ asovm5 ;y`
in[bys1 Isg Krisdonyov;3ovnu hrahancovm e` siryl in[bys Hisovsu1
Mowsysaganov;3ovnu hrahancovm e siryl Asd/ovn5 isg Krisdonyov;3ovnn ir himnagan
sgzpovnkovm nov3nisg 8Asdwa/9 pa-u [i hi,ovm5 kani or mynk garo. ynk siryl
in[bys Hisovsu mia3n a3n tybkovm5 yrp Hisovsu myr my] e5 isg yrp Hisovsu myr
my] e` Na nayv sirovm e Asd/ovn1 Saga3n 8ga;i ‘a’acyxyk9 [i\ n,anagovm5
;y snwyl mia3n ga;ow5 kani or Ypra3yxis ;.;ovm Bo.os a-ak3alu hantimanovm e7 8Kanzi
;ybyd bydk er5 or min[yv hima ovsovxi[ linyik ov =amanagin na3ylow`
soworyxnyik5 pa3x tovk el bydk e soworyk5 ;y oro|nk yn Asd/o batcamnyri a-a]in
sgzpovnknyru1 Tovk ga;i\ yk garod9 (5:12)1
Ovsdi ga;u 3ovraxnylovx hydo e5 or mynk garo. ynk anxnyl nayv hasdadovn
gyragovri5 a3sinkn` soworynk yv
soworyxnynk 8in[ or gwa3yli o.]amid war;abydov;3anu9 (Didos 2:1)`
hama2a3n Asd/o ‘a-awor Awydarani5 or Bo.osin han2nwyx (1 Dimo;yos
Saga3n Asd/o Qosku orbys snovnt5 agna-ov
gyrbow yryvalov e myr ‘a-awor3al marminnyri wra` ha’,dagov;3ovnix gam
harov;3ovnix hydo5 yrp Hisovsu wyrata-na Ir Ygy.yxov hamar1 Asd/o Qo\skn e
linylov myr ‘a-awor3al marminnyri a-a]na3in sno.u yv o.] baho.u1 Sovrp Hocov
zorov;3ovnn ampo.]owi\n yryvalov e myr my] yv n3ov;agan haxu tatarylov e
anhra=y,dov;3ovn linylovx1
A3=m ygyk qosynk hocyvor agdiwov;3an masin5
oru hawadax3ali hocyvor a-o.]ov;3an m3ovs cor/onn e1
I|n[ ynk hasganovm hocyvor agdiwov;3ovn
asylow1 Y’ysaxis 2:106ovm gartovm ynk7 8Kanzi mynk nra ( Asd/o) 2y-acor/n ynk` Krisdos Hisovsow
sdy./wa/` pari cor/yri hamar1 Asdwa/ naqorok badrasdyx myz5 orbyszi tranx my]
ka3lynk91 Hydyvabys
hocyvor agdiwov;3ovnn a3n polor cor/yrn yn5 oronx hamar Asdwa/ myz naqorok
badrasdyx5 orbyszi tranx my] linynk1 A3s hamari wra ,adyrn yn ca3;ag.wyl
gar/ylow5 ;y bydk e nydwyn a] ov 2aq irynx hasganalow pari cor/yr anyl1 A3nin[`
pari cor/ garo. e mia3n Asdwa/ anyl5 kani or parin mia3n Inkn e ( Ma;yvos 19:17)5 yv hydo`
mynk garo. ynk a3t pari cor/i my] linyl mia3n a3n tybkovm5 y;y Asdwa/ myz tra
hamar naqorok badrasdyl e1 A3labys in[ el mynk anynk` sadanan [ari g,r]i1
Badgyraxryk7 y;y ys ‘or2ym 100 gilocram
/anrov;3ovn par2raxnyl5 aba o[ mia3n [ym garo.ana5 a3lyv y;y hama-ym` gwnasym
a-o.]ov;3ans1 100 gilocram /anrov;3ovn par2raxnylov
hamar in2 anhra=y,d e yrgar naqabadrasdwyl1 Nov3nn e nayv hocyvor olordovm7
Asdwa/ myzanix awyli law cidi myr hnaraworov;3ovnnyru5 ovsdi Na badrasdovm e o[
mia3n myz5 a3lyv a3n cor/yru5 oronk mynk garo. ynk anyl orbys Ir hydyvortnyr1
Mygovri, dara/wa/ molorov;3ovn e
‘rgov;3ovnu gabyl cor/yri hyd1 H-owmyaxis 11:66ovm
Bo.os y.pa3ru crovm e7 8Yv y;y ,norhkow` ovrymn a3lyvs cor/yrow [e5 aba ;y
o[` ,norhkn a3lyvs ,norhk [er lini77791 Y;y mynk ‘or2ynk <norhkin
awylaxnyl nayv cor/yr5 aba qa’ana/ glinynk <norhu5 or 2ri barcyv e Asd/ovx1
Y’ysaxis 2:8-106ovm gartovm ynk7 8Kanzi ,norhkow
‘rgwa/ yk tovk` hawadki mi]oxow5 yv sa o[ ;y 2yzanix e5 a3l Asd/o 2ri barcyvn
e1 O[ ;y cor/yrix5 or o[ mygu [bar/yna91 <ad a.antnyr a3sbisi pana2yv yn
ortycryl7 hawadk covmara/ cor/` hawasar e ‘rgov;3ovn5 orow ‘ov[i yn hanovm
<norhku5 or hawadkow e1 A3t tybkovm in[by|s hasganank Hagopov 2:206u5 ordy. aswovm e7 8Pa3x xanganov|m ys imanal5 ow
anmid mart5 or hawadkn a-anx cor/yri my-a/ hawadk e91 A3novhydyv hamar 216ovm a-ak3alu hantimanagan harx e dalis7 8Aprahamu`
myr ha3ru5 cor/yrow [artaraxa|w5 yrp ir Isahag ortovn sy.ani wra hanyx zoh
anylov91 A3=m gartank H-owmyaxis 4:2-36u7
8Kanzi y;y Aprahamu cor/ow artaraxa/ linyr5 irawaxioryn bar/ank bidi
ovnynar5 pa3x o[ ;y Asd/o a-]yv1 Kanzi cirkn I|n[ e crovm7 8Aprahamu hawadax
Asd/ovn yv a3n iryn artarov;3ovn sybwyx991 :wovm e5 ;y Hagopos yv Bo.os
a-ak3alnyri ;.;yri mi]yv hagasov;3ovn ga1 Ta mia\3n ;wovm e1 Martga3in cor/yru
mia3n martganx a-]yv martovn garo. yn artaraxnyl5 saga3n o\[ yrpyk Asd/o1
Paxa-ov;3ovn [er nayv ha3r Aprahamu5 ori cor/yru ( masnaworabys ir ortovn Asd/o zohasy.anin tnylu) myz5 a3sinkn` martganx5 abaxovxyx5 or na artar e1 Saga3n
Asd/o mod na hawadkow artaraxaw1 I|n[ yk gar/ovm5 Asdwa/ [cidy|r5 or Aprahamn
ir ortovn zohasy.anin ghani Asd/o hamar1 Ihargy\ cidyr1 Saga3n mynk in[by|s
bidi imana3in Aprahami hawadki masin5 y;y o[ Aprahami cor/yrix1 A3nbys or`
cor/yrn artaraxnovm yn martganx a-]yv5 isg hawadkn` Asd/o1 Saga3n5 norix5 a3s
cor/yru trank a3n cor/yru [yn5 oronk bydk e awylaxwyn hawadkin1 Srank a3n
cor/yrn yn5 oronk art3ov\nkn yn hawadki1 Isg hawadku cor/yri a-ovmow
art3ovnawyd e mia3n a3n tybkovm5 y;y a3n hantys e calis siro hyd mygdy.1
Ca.adaxis 5:66ovm gartovm ynk7 8Kanzi Hisovs
Krisdosi mod o\[ ;lbadov;3ovnu mi pan garo. e anyl5 o\[ an;lbadov;3ovnu5 a3l`
hawadku5 or sirow e cor/atrwovm91 Aha\ ;y ordy. e j,marid pana2yvu7 hawadk
covmara/ syr` hawasar e ‘rgov;3ovn1 In[bys dysnovm yk a3s pana2yvovm dy. [ga
cor/yri hamar1 Saga3n ‘rgwa/in Asdwa/ nayv cor/yr e badrasdovm5 or ani` y;y5
ihargy5 hawadax3alu ‘rgwylovx hydo ,arovnagi fizigabys abryl1 Aha ;y in[ov e
Hagopos a-ak3aln asovm7 8In[bys marminn a-anx hocov my-a/ e5 a3nbys el
hawadkn a-anx cor/yri my-a/ e9 (2:26)1
Hawadku yrpy\k [i garo. martovn ‘rgyl5 martovn artaraxnyl Asd/o a-]yv5 y;y a3t
hawadki hyd mygdy. syr [ga5 y;y [ga asdwa/a3in 8acabyn95 orin mynk ha.ort ynk
linovm Sovrp Hocov mi]oxow1 Hawadku [i\ garo. linyl cor/yri art3ovnk5 a3l
cor/yrn yn siro hyd mygdy. hantys ygo. hawadki art3ovnk1
A3=m ygyk hawadki cor/yrin na3ynk myga3l
dysang3ovnix1
Yrp hawadax3alnyru gancnyn Hisovsi a-]yv
tadwylov5 aba ta linylov e mia3n cor/yri knnov;3ovn5 ori =amanag hawadax3alu
gam ,ahylov e gam` gorxnylov1 A3t =amanag qosk [i linylov ‘rgwylov gam
[‘rgwylov masin5 kani or hawadax3aln arty\n ‘rgwa/ e1 1 Gorn;axis 3:13-146ovm
gartovm ynk7 8777 amyn mygi cor/i in[ linylu gragu bidi ‘or2i1 Y;y mygi
,ina/ cor/u mna5 inku war2k bidi a-ni1 Yv y;y mygi ,ina/n a3rwi5 na wnas bidi
gri5 pa3x inku bidi azadwi5 saga3n a3nbys5 or gar/ys ;y gragi my]ix e ylyl91
Y;y myr cor/yru ‘a3d5 qod ov y.yc yn y.yl (12)5
a3sinkn y.yl yn my\r cor/yru yv o[ ;y a3n cor/yru5 oronk Asdwa/ er myz hamar
badrasdyl5 or anyink5 aba trank bidi a3rwyn yv mynk bydk e ama[ynk1 Aha ;y
in[ka~n garyvor yn cor/yru yv\ myr hocyvor a-o.]ov;3an hamar5 yv\ yrgnkovm myr
,ahi hamar1
Saga3n i|n[ ynk hasganovm 8cor/9 asylow1
Cor/u ta myr sy’agan a,qadov=u ( lini` mdawor5 hocyvor gam fizigagan) ‘oqarinyln e mygovri, ar=ykow5 ori gariku mynk ovnynk gam
oru xanganovm ynk ovnynal1 Soxialagan g3ankovm soworapar myr a,qadov=u mynk
‘oqanagovm ynk tramow1 Saga3n5 yrp Asd/o ta,dovm ynk a,qadovm5 in[i| hyd e
‘oqanagwovm myr a,qadov=u1 Myr ygy.yxovm [ga mygu5 orn in[6or pan ani tramow
gam a3l pan agngalylow1 Ta my~/ 0rhnov;3ovn e o.] ygy.yxov hamar5 myr ygy.yxov
amyn mi antami hamar1 Saga3n5 a3t tybkovm5 covxy anima|sd e in[6or pan anylu
Asd/o ta,dovm1 Ka\w lixi1 Dysyk5 y;y martga3in hanrov;3ovnu myz tram gam a3l
/a-a3ov;3ovn e madovxovm mia3n myr a,qadov=i timax yv a3t a,qadov=u sdanalovx
hydo mia3n5 aba Asdwa/ arty\n myz dwyx AMYN IN{ in[6or or Inkn ovni ( H-owmyaxis 8:32)1 Yv
‘oqarynu o[in[ [bahan]y\x5 a3l` mia3n hawadal5 or Hisovsu Krisdosn e1 Isg
hawadaln in[6or pan anyl [e\1 Hawadalu cor/ [e\5 aha nayv ;y in[ov mynk
cor/yrow [ynk ‘rgwovm1 I|n[ yk gar/ovm7 mynk in[ka|n bydk e waja-yink myr
a,qadov=n Asd/ovn5 orbyszi tra timax hawidynagan g3ank sdana3ink1 Nov3nisg
[‘or2y\k badasqanyl a3s harxin7 hawidynagan g3anki cinn a3nkan par2r e5 or
yrpy\k in[6or mygu [i garo. wasdagyl a3n1 Saga3n mynk arty\n sdaxank
hawidynagan g3ank1 Ta n,anagovm e5 or in[ el yv in[kan el or mynk anynk yv
a,qadynk Asd/o ta,dovm` tar23a\l ki[ e5 tar23a\l pawarar [er lini wasdagylov
hamar hawidynagan g3anku1 Aha\ nayv ;y in[ov ‘rgov;3ovnu cor/yrow [e1 Yv y;y mi
hawadax3al ir wra Asd/o a-]yv 8wasdaga,ad9 hawadax3ali hamarovm ovni5 aba ,ad
xawali e5 kani or nra wasdagu [i pawarari nov3nisg Asd/o a-]yv gancnyl5 y;y
Hisovsu nran [gancnyxni1 Martganx a-]yv5 a3o\5 mynk ,ad wasdaga,ad
hawadax3alnyr ovnynk yv ovnyxyl ynk5 oronx cor/yru myz wga3ovm yn5 or nrank
‘rgwa/ yn5 a3sinkn` Hisovsow artar yn Asd/o a-]yv` in[bys ha3r Aprahamu1 Saga3n
a,qarhovm [ga\5 [i\ y.yl yv [i\ linylov mygu5 orn ir an2i cor/yrow hawidynagan
g3ank wasdagi1 Hisovsn arty\n wasdagyx myz hamar hawidynagan g3anku5 Na arty\n
ampo.]ov;3amp wjaryx hawidynagan g3anki cinu1 Yv a3=m myz mia3n mnovm e
unthovnyl gam [unthovnyl a3n5 oru 2ri barcyv e5 oru mynk inknyrs [wasdagyxink5
kani or [eink garo. wasdagyl1 Bo.os a-ak3aln asovm e` 8Krisdosi hyd qa[u
yla5 yv a3lyvs gyntani ym o[ ;y ys5 a3l Hisovs Krisdosn e gyntani im my]9 ( Ca.adaxis 2:20)1 Gam
H-owmyaxis 6:66u7 8777 myr hin martu Nra hyd qa[wyx5 or my.awor marminu ‘[ana77791 Aha
yvs mi baratoks7 y;y ys Hisovsi hyd qa[n ym ylyl5 aba in[by|s garo. ym in[6or
pan anyl1 Ys nov3nisg hawadal yv siryl [ym garo.1 Hydyvabys ;y\ hawadku5 ;y\
syru5 oronk in2 m.ovm yn Asd/o ta,dovm linylov5 nov3nbys Hisovsinn yn5 oru
nyrga e myr my] (2 Gorn;axis 13:5)1 Aha ;y in[ov e Bo.os a-ak3alu hortorovm7 8Hisovsin
na3ynk5 myr hawadki gadaro.in yv a-a]nortin7779 ( Ypra3yxis 12:2)1 Hydyvabys
mynk yrpy\k Asd/o ta,dovm myr a,qadov=u5 myr enyrcian [ynk /aqsovm5 in[6or pan
[y\nk anovm5 kani or myr a3t enyrcian sba-wyx yv qa’anwyx qa[i wra1 Ovsdi Dy\rn
e in[6or pan anovm yv o[ ;y mynk1 “a-k Ir Sovrp anwanu1 Hydyvabys hocyvor
olordovm agdiw linyl barzabys n,anagovm e ;ov3l dal5 or Dyru myz cor/a/i5 or
Diro] ov=u5 enyrcian5 a3sinkn` Qosku5 oru nayv cor/ e5 myr mi]oxow i ha3d ca1
A3n o[ mia3n my\z gabryxni` snylow myz5 a3lyv myr mi]oxow gsni yv gabryxni
,adyrin1 Yv yrp gancnynk Diro] a-]yv5 gar=ananank bar/anki bsagi (1 :ysa.onigyxis 2:19)1
A3=m ygyk qosynk hocyvor imovnidydi masin1
Y;y fizigagan marmni imovnidydu zanazan
hiwantapyr wirovsnyri yv pagdyrianyri tym e5 aba hocyvor imovnidydu nov3nbys
ba3karovm e hocyvor olordovm y.a/ hiwantapyr wirovsnyri yv pagdyrianyri tym1
Oro|nk yn trank1 Naq` ca3;ag.ov;3ovnnyrn yn5 oronk m.ovm yn my.ki5 yv hydo`
gy./ ovsmovnknyrn ov a.antnyru5 in[bys nayv a3n gar/iknyr5 mdkyru yv
emoxianyru5 oronk tym yn Asd/o Qoskin1 Dysyk5 ;y orkan nman yn irar a3s
fizigagan yv hocyvor wirovsnyrn ov paxilnyru1 Yrgov tybkovm er martu garo. e
dy.3ag [linyl5 or waragwa/ e5 1 Gorn;axis 10:126ovm Bo.os a-ak3alu crovm e7 8Ovsdi na5 ow hamarovm
e5 ;y inku hasdadovn e gancna/5 ;o. zcov,ana5 or [lini ;y ungni91 Yrgov
tybkovm el waragwa/ martu ,ovdow ana,qadovnag e t-novm fizigabys gam Asd/o
ta,dovm1 Yrgov tybkovm el waragwa/ martu wdancawor e ta-novm ir ,r]abadi hamar5
kani or garo. e ir ,r]abadi martganx yvs waragyl yv a3ln1
Badmov;3an my] ,ad hawadax3alnyr yn y.yl5
oronk gar/yl yn5 ;y hanrov;3ovnix hy-analow yv jcnylow ggaro.anan qovsa’yl
ca3;ag.ov;3ovnnyrix5 gy./ ovsmovnknyrix yv ‘or2ov;3ovnnyrix1 Nrank ‘or2yl yn
qovsa’yl my.kix5 oru saga3n nranx my] e5 yv kani ty- an2n abrovm e5 mnovm e
ba3karu my.ki tym1 Naq` myr ba3karu myr nyrsovm y.a/ my.ki tym e5 isg hydo` ardakin1
Y;y ardakinix ‘aq[ynk5 aba nyrkinix yrpy\k [ynk garo. ‘aq[yl1 Ovsdi Asdwa/
gamynovm e5 or mnank ovr or ynk yv ba3karynk ;y\ nyrkin5 ;y\ ardakin my.ki tym1
Ir kahana3abydagan a.o;kovm Hisovsn a3sbys a.o;yx Horn Ir hydyvortnyri hamar7 8{ym
a.a[ovm5 or nranx a,qarhix wyrxnys5 a3l or nranx [arix bahys9 ( Howhannov 17:15)1 Saga3n5
y;y myr atamagan pnov3;ix mynk [ynk garo. qovsa’yl5 aba mynk garo\. ynk yv
by\dk e qovsa’ynk ardakin my.kix` in[u yv myz Asdwa/ hrahancovm e1 In[bys or
fizigagan waragi =amanag5 oru hsdagoryn yryvovm e5 mynk bydk e myz hy-ov bahynk
a3t waragwa/ martovx5 a3nbys el hocyvorabys waragwa/ martovx mynk bydk e myz hy-ov bahynk1 1 Gorn;axis 5:116ovm Bo.os
a-ak3alu crovm e7 8Pa3x hima 2yz cryxi [qa-nwyl5 a3sinkn` y;y mi y.pa3r gam`
bo-nig e5 gam` acah5 gam` g-aba,d5 gam` naqado.5 gam` harpyxo.5 gam` ha’,dago.5
nra hyd ha\x el mi gyryk91 Ov,atrov;3ovn tar2ryk5 or a3sdy. a-ak3alu qosovm
e waragwa/ y.por masin5 el ovr mnax ;y a,qarhig ungyragxov;3ovnu5 ori my]
wqdovm yn hocyvor zy-ovnnyru1 Polort cidyk >owdi badmov;3ovnu1 Yrp na Sotom
yv Comor mdnylow dysaw5 ;y in[ e gadarwovm a3ndy.5 bydk e yd ,r]wyr yv ‘aq[yr
ovr a[ku gdri1 Pa3x na mnax yv ,ovdow gorxryx amyn in[5 nov3nisg ir undaniku1
Saga3n myr 0ryrovm hocyvor a.pn amyn
go.mix e lxwovm myz wra yv mynk amyn 0r gama ;y agama bydk e ha,wi nsdynk tra
hyd1 Wyr]abys5 ampo.] a,qarhn e waragwa/5 kani or ampo.] a,qarhn e my.ki dag (1 Howhannov 5:19)1
Isg mynk abrovm ynk a3t my.kow waragwa/ a,qarhovm1 Ovsdi5 kani ty- sadanan
gabwa/ [e5 my.kix br/ovm [ga5 ga mia3n ba3kar a3t my.ki yv my.ki hor` sadana3i
tym1 Yv myr hocyvor imovnidydu mynk by\dk e hzoraxnynk1 Saga3n in[by|s1 8Hnazantwy\k
Asd/o1 Sadana3in haga-ag y.yk yv na 2yzanix bidi ‘aq[i9 ( Hagopov 4:7)1 Isg
Y’ysaxis 5:15-176ovm Bo.os a-ak3alu crovm e7 8Na3yxyk5
or zcov,ov;3amp ka3lyk5 o[ ;y anmidnyri bys5 a3l` imasdovnnyri1 777 anmid mi\
y.yk5 a3l imaxyk5 ;y orn e Diro] gamku91 Mi a3sbisi hamymadov;3ovn anynk1
Fizigagan marmni imovnidydu qisd gaqman my] e a3t marmni snovntix yv
,ar=ovnagov;3ovnix1 Orkan or ,ad e ,ar=man my] fizigagan marminu yv orkan
orag3al snovnt e unthovnovm5 a3nkan hzor e a3t marmni imovnidyda3in hamagarcu1
Ji,d nov3nn e gadarwovm nayv hocyvor imovnidydi hyd7 orkan or mynk snwovm ynk
Asd/o Qoskow yv cor/ovm ynk Asd/o ta,dovm5 a3nkan hzor e myr hocyvor imovnidydu
amyn dysag my.ki hantyb1 Y;y myr hocyvor imovnidydu hzor e5 aga myr wra ;a’wo.
hocyvor a.pu [i garo. myz tib[yl5 myz wnasyl1
1
Howhannov 5:186ovm gartovm ynk7 8Cidynk5 ;y na5
ow Asd/ovx e /nwa/` my.k [i cor/ovm1 Na5 ow Asd/ovx e /nwa/5 ir an2u bahovm e
yv [aru nran [i tib[ovm91 A3=m harx7 in[by|s garyli e bahyl an2u5 orbyszi
[aru nran [tib[i1 Mimia3n qa[i\ wra yv 2y-kyru dara/a/` in[bys myr Dyru1
Xangaxa/ mygovri, dy.` my.ki my] ynk` hasganovm ynk ta5 ;y` o[1 Xawok5 ,ad
hawadax3alnyr a3s0r awyli hajaq bddwovm yn qa[i ,ovr]5 hajaq el wyr ov war
maclxovm5 yv y;y mnovm yn qa[i wra5 aba o[ ;y 2y-kyru dara/a/ yn5 in[bys myr
Dyru5 a3l a3n amovr crag/5 kani or o[ ok [i\ garo. mnal qa[i wra5 y;y an2u o.]
e1 Ovsdi a3s0rwa qoskn ovzovm ym awardyl un;yrxylow 1 Howhannov 5:19-20
hamarnyru7 8Cidynk5 or mynk Asd/ovx ynk yv o.] a,qarhu [ari my] e1 Cidynk5
or Asd/o Ortin ygaw yv myz garo.ov;3ovn dwyx5 orbyszi j,maridu jana[ynk1 Mynk
a3t j,maridi my] ynk5 Ir Ortov` Hisovs Krisdosi my]1 Na\ e j,marid Asdwa/n ov
hawidynagan g3anku91 “a-k Ir Sovrp Anwanu1
Asdwa/ 0rhni amynkt1