Qntryxy\k5
‘ndryxy\k5 ;agyxy\k777
Barcyv Ysa3an
Ha3 Ygy.yxasirax
Y.pa3ragxov;3an antam
www.luys.org
Clyntyl
AMN5 2004
Ytymagan bardyzix tovrs g3anku martov
hamar yrpy\k hy,d [i y.yl1 T=warov;3ovnnyru5 arcylknyru yv gariku mi,d
hama-oryn hydabntyl yn martovn1 Martov anhnazantov;3ovnu o[ mia3n nran zrgyx
hocyvor 0rhnov;3ovnix` Asd/o nyrga3ov;3ovnix5 a3lyv` n3ov;aganix7 ty- hyrik [e5
or martu bydk e /anr a,qadankow sdy./i in[ anhra=y,d e ir fizigagan marmnin ( ?nntox 3:19)5 ani/wyx
nayv a3n ho.u5 ori wra martu bydk e abryr5 a,qadyr yv sdy./yr ( ?nntox 3:17)1 Martn ovni
yryk himnagan n3ov;agan gariknyr7 snovnt5 hacovsd yv pnagwylov dy.5 yv yrp
asovm ynk5 ;y g3anku yrpyk hy,d [i y.yl5 aba ngadi ovnynk5 or hy,d [i y.yl a3s
gariknyru hocalu yv martu mi,d y.yl e yv ga ka.xa/5 myrg yv andovn mnalov
wdanci dag1 Paxi n3ov;agan gariknyrix5 hawadax3aln ovni nayv hocyvor gariknyr1
Hawadax3ali hocyvor gariku o[ mia3n Asd/o Qosku syrdyln e5 a3lyv a3t Qosku
dara/yln e1 Sadanan yrpy\k [i garo. hantovr=yl myr go.mix Asd/o Qosku dara/ylu1
Hydyvabys mynk garik ovnynk5 or Asdwa/ myz a-a]norti karozylov5 orbyszi yv\
lso.nyr hani5 yv\ j,mardov;3an Qosku ov.i. paxadrynk (2 Dimo;yos 2:15)1
Omanx ;wovm e5 ;y martu orkan zory. e marmnow yv mdkow5 a3nkan na hy-ov e
ka.xa/5 myrg yv andovn mnalov wdancix1 Sqa\l e1 In[bys gdysnynk sdoryv5 martov
gariknyru` n3ov;agan yv hocyvor5 mia3n Asdwa/ e hocovm yv a3n gaqovm [ovni
fizigagan marmni yv mdki zorov;3ovnix7 y;y Asdwa/ myr=i` o[in[ [ys garo. anyl`
in[kan el fizigabys amovr ov qylaxi linys1 Sdoryv gdysnynk nayv5 or Asd/o
o.ormov;3ovnu martovn gaqovm ovni mia3n martov srdi tirkix1
Asdwa/a,ovn[n asovm e5 or a3s moloragi wra
sadanan i,qanov;3ovn ovni ( Y’ysaxis 2:2)1 Saga3n Asdwa/a,ovn[n asovm e nayv5 or Asdwa/ yrpy\k
[i pa=anwovm hawadax3alix1 In[bys or Ha3rn er Hisovsi hyd ( Howhannov 16:32)5 a3nbys el
Hisovsn e hawadax3ali hyd ( Ma;yvos 28:20)1 Yv y;y hawadax3alin gariki my] cxo.u sadanan e5 aba
Hisovsn e5 or hawadax3alin hanovm e garikix1 A3s nov3nn in[ov| [ynk asovm
martov hamar unthanrabys5 kani or sadanan pnagan martovn garo. e n3ov;agan
parygyxov;3an my] bahyl a3n ba3manow5 or martu [‘or2i modynal j,marid hocyvor
gariknyrin1 Gam el5 sadanan garo. e dal hocyvor gariknyri gy./ pawararovm1
Mygin cidym5 or asovm e7 8Amyn giragi moms wa-ovm ym5 wzixs qa[ ovnym gaqa/1
Asdwa/ in2nix coh e91 A3s martu nyrkin mi anhancsdov;3ovn e ovnyxyl hocyvor
gariknyri hantyb5 saga3n dysyk5 ;y sadanan o~nx e qapyl1 Saga3n in[ka|n qorn e
hawadax3alu hawadovm yv abawinovm a3n
‘asdin5 or
Hisovsn ir hyd e1 {e| or Asdwa/a,n[ovm ,ad dy.yrovm e a3s midku ,y,dwovm ( ?nntox 28:15 Yrgrort
)rinax 31:6, 85 1 Mnaxortax 28:20 yv a3ln )1 Yv hawadalow art3o|k sa.mosyrcovi bys asovm e7 8Dyrn in2 hyd e5 [ym waqynovm5 martn in2
i|n[ garo. e anyl9 ( Sa.mos 118:6)1
Hawadax3ali myga3l molorov;3ovnn el a3n garo. e linyl5 y;y mda/i hydyv3alu7
8Asdwa/ in2 hyd e5 Na dysnovm e im gariknyru yv ghoca trank` nov3nisg a-anx im
qntrylov91 O\[7 y;y [qntryk` bidi [drwi5 y;y [‘ndryk` bidi [cdnyk5 y;y [;agyk`
bidi [paxwi1 A3s midku Hisovsu grgnovm e yv\ Ma;yvow 7:76ovm5 yv\ 7:86ovm1
Hagopos a-ak3alu crovm e7 8{ovnyk5 kani
or [yk qntrovm9 (4:2)1 Asdwa/ badrasd e dalov myr qntra/u5
y;y qonarhwynk Asd/o a-a] yv qntrynk1 <adyrin ;wovm e5 ;y a3s yryk
cor/onnyrix ( qntryl5 ‘ndryl yv ;agyl ) mia3n qntryln e wyrapyrwovm Asd/ovn5 isg ‘ndryln ov ;agylu`
myz1 A3sinkn5 yrp myr qntranku madovxyxink Asd/ovn a.o;ki mi]oxow5 aba bydk e5
in[bys asovm yn5 ;yvknyrs k,dynk yv sgsynk ‘ndryl5 isg yrp cdnynk` nydwynk
;agylov1 Y;y mynk a-anx Asd/ov ynk ‘ndrovm` bidi [cdnynk5 y;y mynk a-anx Asd/ov
ynk ;agovm` bidi [paxwi1 Awyli barzyxnym a3s midku7 y;y Asdwa/ [‘ndri myr
‘oqaryn` bidi [cdnynk5 y;y Asdwa/ [;agi myr ‘oqaryn` bidi [paxwi1 Covxy asyk5
;y Asdwa/ ‘ndrylov garik [ovni kani or amyn in[i dy.u cidi yv amyn in[n Irynn e
(1 Gorn;axis 10:26)1 Ihargy\1 Ampo.] broplymn a3n e5 or [na3a/ Asdwa/
cidi5 mynk [cidynk ordy. ‘ndrynk5 yv y;y myz mna5 ana wsdah y.yk5 or yrpy\k
ji,d dy.ovm [ynk ‘ndri1 Isg yrp asovm ynk5 ;y Asdwa/ g’ndri5 aba ta [i\
n,anagovm5 ;y Asdwa/ asovm e7 8Tov esdy. sbasir5 ys ko ovza/u hima gpyrym9 ov
cnovm e ‘ndrylov1 Barzabys min[yv Asdwa/ myz gancnyxni jari tym hantiman`
=amanag ganxni5 oru yv glini myr ‘ndrdovki my] linylov =amanagu1 Omank el
gar/ovm yn5 ;y Asd/o tov-u bidi ;agynk1 {ym gar/ovm5 ;agyu wyrapyrwovm e a3n
t-nyrin oronk ‘ag yn martov a-a]5 isg Asd/o tov-u Sovrp Hocow mi\,d pax e myr
hamar1
Saga3n Diro] wyrohi,3al
qoskyru Ma;yvos 7:7-86ovm o[ mia3n ov..agi
imasdow bydk e hasganal5 a3lyv a3n ,ad awyli qor imasd ovni1 Dysyk5 yrp martu
cor/ovm e mia3n marmnow5 aba na nmanwovm e anasovni5 yrp martu cor/ovm e mdkow
ov marmnow5 aba na sadana3i 2y-kovm cor/ik e5 ovsdi martu by\dk e cor/i ir
ampo.] eov;3amp` hocow5 mdkow yv marmnow1 Ty5 kani or
myr hocin ha,mwa/ e5 aba hocow cor/ylovn ‘oqarinylov e calis a.o;ku5 qntrwa/ku
hocinyri
Diro]u1
A3nbys or Diro] asa/u wyrohi,3al hamarovm bydk e myz hamar nayv cor/ylov
ov.yxov3x lini1 In[bys or Dyrovnagan a.o;ku o[ mia3n asylov hamar e5 a3lyv
garo. e /a-a3yl orbys ov.yxov3x polor a.o;knyri hamar1 Dysyk hydy3al hamymadov;3ovnnyru7
qntryl 6 a.o;yl5 ‘ndryl 6 mda/yl5 ;agyl 6 fizigabys cor/yl1 Y;y mynk in[6or pan
anylovx [ynk hydyvovm a3s sqyma3in gam sqymai darryri hyr;aganov;3ovnn ynk
‘oqovm5 aba myr ara/ovm Asd/ovx howanaworov;3ovn sbasyln a-nwazn miamdov;3ovn
e1 Awyli barzyxnym7 naq myr t=warov;3ovnu a.o;kow yv hama-oryn pyrovm ynk Asd/o
a-]yv ( qntryl)5 orix hydo nov3n hama-ov;3amp a,qadyxnovm ynk myr midku`
‘or2ylow qntrin lov/ovm cdnyl ( ‘ndryl)5 yv yrp Hocin hov,ovm e5 ;y orn e
qntri lov/man ov.in` sgsovm ynk cor/yl ( ;agyl)1
Darinyr a-a]5 yrp nor ei hawadki ygyl5 mi
y.pa3r5 oru nov3nbys norahawad er5 ancor/ er1 Ys harxryxi nran` cor/ ‘ndrov|m
ys1 Na el hantimanyx in2 harxis hamar` asylow7 8Y|s bidi ‘ndrym5 [cidy|s i~n[
Ha3r ovnym yrgnkovm91 Mda/yxi` ji,d e asovm yv l-yxi1 Saga3n hydo imaxa5 or
Asdwa/ myzanix ovzovm e5 or qntrynk5 oronynk yv ;agynk1 )rinag` y;y mynk hiwant
ynk5 aba o[ mia3n bydk e Asd/ovx abakinovm qntrynk5 a3lyv abakinman hamar
mi]oxnyr 2y-k a-nynk7 ta glini timyl p=,gi5 ‘oqyl gynsagyrbu yv a3ln1 Gam el`
amyn 0r a.o;ovm ynk hanabazor haxi hamar5 saga3n y;y [a,qadynk` garo. ynk
ka.xyl1 Saga3n a3sdy. el my/ wdanc e ;aknwa/ hawadax3ali hamar7 omanx garo. e
;wal5 ;y irynx a,qadanku hax dwyx5 gam` p=i,gu pov=yx1 Zcov3, linynk5 Asd/ovx
[qlynk Nra ‘a-ku7 a,qadylov garo.ov;3ovnu myz Asdwa/ e dalis5 p=i,gu log Asd/o
gamkn e gadarovm yv a3ln1
Ovzovm ym 2yr ov,atrov;3ovnu hrawiryl a3n
pani wra5 or Ma;yvow 7:7-86ovm5 in[bys nayv >ovgasi 11:9-106ovm5 Hisovsu [i\ asovm5 ;y in[i
hamar qntryl5 ordy. oronyl yv in[bys ;agyl1 Hawadax3ali myga3l molorov;3ovnn e
ir qntirnyru pa=anyl yryk gam awyli dysagnyri7 t=war5 mi]in yv hy,d1 Soworapar
hawadax3alnyrn a.o;ovm yn himnaganovm t=war ;waxo. qntirnyri hamar5 myg6myg`
mi]in ;waxo.nyri5 yv qovsa’ovm yn hy,d ;waxo. qntirnyri hamar a.o;ylovx`
hamarylow5 or a3t qntri lov/man hamar irynk pawagain ov=y. yn1 <adyrin ;wovm
e5 ;y amyn a-i;ow Asd/ovn timylow garo. yn Asd/ovn hocnyxnyl gam5 awyli wad5
pargaxnyl5 gar/ys ;y Asdwa/ myz nman mart e1 )rinag` Acni #ocai hadornyrix mygovm
hynx a3tbys el aswovm e5 or [bydk e hajaq dank gronagan a-a]nortnyri anovnnyru5
oronx nrank hawasaryxnovm yn Asd/ovn5 kani or ,y.ovm ynk nranx ov,atrov;3ovnn1
A3sinkn` y;y Povttan5 Morian gam Movhamytu a3t bahin tov-u paxylovx gam
‘agylovx linyn5 garo. yn irynx madu ;o.nyl t-an dag1 Gam` asdijannyrix xa/
clorwyl5 gam` 2gan ‘ov,u gmna gogortin yv a3ln1 A3nin[5 Asdwa/ ovzovm e5 or
mia3n ANDY>I\ yv ANA_I\: [dank Ir Sovrp Anovnu ( Ylix 20:7)5 yv a-anx paxa-ov;3an amyn
a-i;ow Iryn timynk1 Y’ysaxis 6:186ovm gartovm
ynk7 8A.o;kow ov qntrwa/kow amyn =amanag
a.o;k aryk Hociow yv a3s pani wra hsgyxy\k gadar3al haradyvov;3amp ov
a.a[ankow` polor sovrpyri hamar9 ( dys
nayv >ovgasi 18:1)1 Yv hydo` [gan hy,d gam t=war qntirnyr7
polo\rn yn myz hamar t=war5 y;y Asd/o a-a]nortov;3ovnu [lini1 Co.ia;in sbanylu
[a’azanx t=war qntir er ;wovm Isra3ylin5 saga3n dysyk5 ;y Tawi;n in[ka~n
hy,doryn lov/yx a3t qntirn` Asd/o 0cnov;3amp1 Gam5 Bydrosin ;wovm er5 ;y
Hisovsin hawadarim mnalu nov3nisg qntir el [e\ ir hamar5 saga3n dysank5 ;y na
in[bys yryk ancam tawajanyx Diro]u1 Ovsdi xangaxa/ qntir mynk bydk e yv
bardawor ynk Asd/o a-a] pyryl a.o;kow1
A3s0r ,ad hawadax3alnyr yn drdn]ovm5 ;y
Asdwa/ [i badasqanovm irynx a.o;knyrin1 Gar/ys ;y polorowin [i lsovm irynx1
Xawali molorov;3ovn yv Asd/ovn [jana[ylov ga-ga-ovn 0rinag1 >ovgasi 116ovm Hisovsu a-ag e badmovm5 ;y in[bys e haryvanu
;agovm haryvani tov-u ci,yrwa gysin yv hax ‘oq qntrovm1 Yv haryvanu myr=ovm e5
kani or /ovlanovm e ango.novx wyr gynal1 Yv Hisovsn asovm e7 8Y;y parygamov;3an hamar [ylni ov da nran5
aba cony ;aqan2anki hamar bidi ylni ov bidi da nran y.a/u9 (8)1 In[ov| e haryvanu bardawor 0cnyl haryvanin` in[kan
el anharmar lini iryn5 kani or Asdwa/ yvs 0cnovm e polor Iryn timo.nyrin1 :y
in[ix ylnylow e 0cnovm Asdwa/` ta ovri, qntir e yv hajaq myz hamar anhasganali1
Saga3n yrpy\k Asdwa/ j,marid a.o;kn anbadasqan [i ;o.novm1 J,marid asylow ys
a3sdy. ngadi ovnym a3n a.o;ku5 oru srdix e pqovm` Sovrp Hocow5 yv o[ ;y mia3n
mdkix1 Y;y a.o;ki =amanag myr sirdu tadarg e a3t a.o;kix5 gam el mygovri, pan e
asovm5 aba a3n a.o;k [e\5 a3l naqatasov;3ovnnyri hawaka/o5 oronx Asdwa/ yrpy\k
[i badasqani5 kani or Asdwa/ mia3n srdin e na3ovm1 Sa.mos 37:46ovm gartovm ynk7 8Diro]ow ovraqaxir5 kanzi Na gda kyz ko srdi
qntrwa/knyru91 Ovsdi
anbadasqan mnaxa/ a.o;knyri mi oro, masn iraganovm a.o;k el [yn y.yl5 kani or
[y\n pqyl srdix yv Sovrp Hocovx1
+o.owrtagan mi a3sbisi asaxwa/k ga7
8Badasqan [linylu nov3nbys badasqan e91 Sa gira-yli [e\ mart6Asdwa/
harapyrov;3ovnnyrin1 Ovri, qntir e5 yrp hawadax3alin ;wovm e5 ;y a.o;ki
badasqann ov,anovm e5 a3tbys hajaq e linovm5 saga3n tra badja-n Aswa/ [i\ garo.
linyl5 a3l` a.o;o.n inku5 a.o;o.i angaro.ov;3ovnu lsylov5 dysnylov gam
hasganalov Asd/o badasqanu1 Orbyszi hawadax3alu hasgana ir a.o;ki badaqanu5
anhra=y,d e5 or hawadax3ali sirdu5 ordy.ix pqovm e a.o;ku5 hnaraworin [a’
makovr lini a.dy.ov;3ovnix` my.kix1 Srdix tovrs ygo. ar3ovnadar ano;nyrix nyrs
‘agannyr gan5 oronk qo[ntodovm yn srdix tovrs m.wa/ ar3anu norix yd lxwylu
sird1 Fizigagan marmni hamar ta gynsagan e7 a-anx a3t ‘agannyri o[6ok yrgar [i\
garo. abryl1 Yv my.ku nman e a3t ‘aganin5 mia3n a3n darpyrov;3amp5 or garo.
qancaryl nayv myr srdix a.o;k ylnylovn1 Isg yrp5 a3novamyna3niw a.o;ynk5 a3n
qo[ntodylov e Asd/o badasqanu myr a.o;kin myr sird mdnylovn1 Ovsdi myr my]
himnaworwa/ my.kn e5 or myz qancarovm e anmi]abys ungalyl Asd/o badasqanu myr
a.o;kin1 Taniyl 10:136ovm dysnovm ynk nayv5 or sadanan yvs
garo. e qancaryl a.o;ki badasqanu a.o;o.in hasnylovn1 Ihargy5 y;y Asdwa/
xangana5 aba o[ mi arcylki [i na3i yv Ir badasqann anmi]abys gtni hawadax3ali
srdi my]5 saga3n Na ta [i\ anovm myz ha3dni yv mia3n Iryn ha3dni badja-nyrow1
A3nbys or5 Asdwa/ anmi]abys e badasqanovm j,marid a.o;o.in5 isg ;y in[ov\
hawadax3alu badasqan [i sdanovm5 ;o. naqyva-a] ir srdovm oroni1
A3=m mygovri, harx7 [e| or Asdwa/ mi,d [e5
or dalis e a.o;ki =amanag myr qntrwa/ku1 Y;y a3s bntovmu ji,d e5 aba in[by|s
hasganank5 ;y` qntryxyk5 yv bidi drwi (
Howhannov 16:24)1 A3o5 Asdwa/ mi,d [i dalis myz myr
ovza/u5 yv nayv kaw lixi5 ;y Hisovsu sdyr1 Naqyva-a]5 xangaxa/ qntrank Asd/ovn5
ori hy.inagu Sovrp Hocin [e myr my]5 Asdwa/ o[ mia3n [i da5 a3lyv nov3nisg [i
el badasqani1 Asd/o hamar car,yli e myr an2u5 or qa[in [i\ camwa/5 Asdwa/
yrpy\k [i badasqani yv nov3nisg in[6or /a-a3ov;3ovn [i unthovni a3t an2ix1
Sovrp Hocin myz dalov badja-nyrix mygn el a3n e5 or hawadax3aln Asd/o hyd gabi
hnaraworov;3ovn ovnyna5 or Asdwa/ lsi hawadax3alin1 Howhannov a-ak3aln asovm e7
8777 in[ or qntrylov linynk Ir gamki
hamymad` bidi lsi myz9 (1 Howhannov 5:14)1 Isg o|w cidy Asd/o gamku5 y;y o[
mia\3n Sovrp Hocin1 H-owmyaxis 8:266ovm gartovm
ynk7 8777 kanzi in[ov| yv in[by|s bidi
a.o;ynk` [cidynk5 pa3x Inku` Hocin5 paryqos glini myz hamar77791 Ovsdi
a.o;knyrovm myr qntrwa/ku [sdanalov badja-nyrx mygn a3n5 or [na3a/ a.o;ku myr
srdix e ylnovm5 saga3n myr an2n e a.o;ki j,marid hy.inagu1 Zcov3, linynk5 or
myr a.o;knyrow [pargaxnynk Asd/ovn (
Sa.mos 80:4) yv myr a.o;knyru myz my.k sybwi ( Sa.mos 109:7)1 Saga3n
Asdwa/ garo. e [dal myr qntra/u nov3nisg a3n tybkovm5 yrp myr my] a.o;o.u Sovrp
Hocin e1 Bo.osu yryk ancam a.o;yx5 or Asdwa/ wyrxni ir marmni /agoxnyru5 saga3n
Asdwa/ badasqanyx5 or /agoxnyru [bidi wyrxni (2 Gorn;axis 12)1 Harx7 art3o|k Bo.osu Sovrp Hociow
er a.o;ovm1 Ihargy\5 kani or badasqan sdaxaw Asd/ovx1 Isg ;y in[ov badasqanu
myr=ovm y.aw5 garo. ynk hasganal hydyv3alix1 Dysyk7 art3o|k Asdwa/ ovzovm er5
or Ir Ortin my-ni qa[i wra [ara[ar mahow1 Ihargy` o\[1 Saga3n ta Asd/o gamkn
er5 kani or nbadag gar5 gar anhra=y,dov;3ov\n1 Ovsdi Asdwa/ yrpy\k [er
xanganovm Bo.osin gam el myzanix oryve mygi ;o.nyl xawyri my]5 saga3n y;y
;o.novm e5 ovrymn awyli garyvor nbadag ga5 ga anhra=y,dov;3ovn5 oru mynk garo.
e nayv [hasganank1
Mygovri, harx e =amanagu1 Mynk polors el5
yrp in[ or pan ynk qntrovm Asd/ovx5 xanganovm ynk ovnynal myr qntra/u hyxn
hima5 gam cony` ,ad arac1 Saga3n Asd/o 0raxov3xu nov3nu [e\ myri hyd1 A3n5 in[
myz Asdwa/ dalis e5 dalis e a3n =amanag5 yrp Inkn e ovzovm5 kani or Ir ovza/
=amanagn amynaji,dn e myz hamar1 Mynk nov3nisg garo. ynk mo-axa/ linynk5 ;y
=amanag a-a] in[ ynk qntryl Asd/ovx1 Saga3n Asdwa/ yrpy\k [i mo-anovm yv Ir
ovza/ 0rwa my]5 myz hamar polorowin ansbasyli5 myz dalis e a.o;kow myr ovza/u1
Naqasahmanov;3an masin 2yz a3sdy.ix
pawaganin qoswyl e1 Masnaworabys aswyl e5 or a3n5 in[ Asdwa/ naqasahmanyl er i
hawidynix5 anhnar e5 or ‘oqwi yv i gadar [a/wi1 Ysa3i 14:246ovm Asdwa/ asovm e7 8In[bys /racryxi` an,ov,d` a3nbys bidi lini5
ov in[ or oro,yxi` a\3n bidi gadarwi91 Isg Ysa3i 46:116ovm gartovm ynk7 8Ys qosyxi ov bidi gadarym5 Ys qorhyxi ov Ys
bidi cor/atrym91
Saga3n xov3x ynk dwyl nayv5 or Asdwa/ martovn azad undrov;3an irawovnk dwyx5
gamk5 yv harcovm e a3t undrov;3an irawovnku1 Sa o[ ;y hagasov;3ovn e5 or
dysnovm ynk Asdwa/a,n[ovm5 a3l` baratoks5 hyr;agan baratoksnyrix mygu5 or ga
Asdwa/a,n[ovm1 Dramapanov;3an yv badja-ahydyvanka3in 0rynknyrow a-a]nortwo. myr
tado.ov;3an hamar qor; e baratoksu yv mynk i wijagi [ynk lov/ylov a3n1 Mynk5
a3o\5 saga3n o\[ Asdwa/1 Ovsdi myz mnovm e mia3n cranxyl baratoksal
iro.ov;3ovnu` j,mardov;3ovnu5 yv mnaxa/u ;o.nyl Asd/ovn1 Ovnynalow myr mdkovm
Asd/o oro,man an’o’oqov;3ovnn` a3=m harx dank7 art3o|k myr a.o;knyri wra Asdwa/
garo. e ‘oqyl Ir oro,ovmu1 Badasqanu nori\x baratoksal e7 yv\ a3o5 yv\ o[1 Ylix
crkovm dysnovm ynk5 ;y in[bys Asdwa/ qna3yx hryanyrin anabadi my]` lsylow
Mowsysi a.o;knyru (32:32)1 Isg 4 :acaworax 206ovm dysnovm ynk5 ;y in[bys
Yzygia ;acawori a.o;kin na3ylow Asdwa/ ‘oqyx Ir oro,ovmu yv nra g3ankn
awylaxryx 15 darow1
Y;y myr a.o;knyrn aztyxov;3ovn [ovnyna3in Asd/o oro,man wra5 aba isgabys
animasd glinyr a.o;ylu1 :y in[bys yn myr a.o;knyrn aztovm Asd/o oro,man wra5 o[
ok wsdahoryn [i garo. asyl1 Saga3n cidynk5 or Asdwa/ Ir cor/yrin xanganovm e Ir
zawagnyrin yvs masnagix anyl1 Yv myr masnagxov;3ovnn Asd/o cor/yrin naqyva-a]
a.o;kow e1 Dysyk7 Asdwa/ in[ el oro,i anyl hawadax3ali g3ankovm5 Na yrpy\k [i
ani a3n5 min[yv or hawadax3aln imanalow Asd/o gamku tra hamar a.o;i1 >ovgas 18:1-86ovm Dyru aniraw tadawori
a-agu badmyx yv aba awylaxryx7 8Haba
Asdwa/ Ir undr3alnyrin irawovnk bidi [ani|5 oronk ci,yr ov xyryg Iryn
ga.a.agyn` ;yyv yrga3namid el lini91 Ov,atrov;3ovn tar2ryk5 or Dyru ,y,dovm
e` Ir undr3alnyrin5 a3sinkn polor
nranx5 owkyr irynx my] ovnyn Sovrp Hocin1 Diro] qoskyrix hydyvovm e nayv5 or
Asdwa/ garo. e na3yl a.o;knyri ;aqan2acinov;3ann ov hama-ov;3anu1 Yv Dyru garo.
e a3nbisi ba3mannyr sdy./yl5 or a.o;kow qntrwa/ku drwi awyli ,ovd5 Ir oro,a/
=amgydn awyli modyxni5 aha ;y in[ e n,anagovm` ;yyv yrga3namid el lini1 Hagopos a-ak3alu crovm e7 8Artari ]yrmy-ant a.o;ku ,ad aztyxov;3ovn
ovni9 ( Hagopos 5:16)1 A3sdy. artar asylow
a-ak3alu ngadi ovni a3n hawadax3alin5 oru srpov;3an g3anki ov.ov wra e5
a3sinkn` oru 8ar3ovn ;a’ylov [a’9
ba3karovm e my.ki tym ( Ypra3yxis
12:4)` ir an2u
qa[i wra bahylow yv Hisovsi my] haradyvylow1 Usd eov;3an5 myr Diro]ix paxi o[
ok artar [i y.yl5 [ga yv [i el lini1 Yv mia3n Hisovsi my] e5 or Asdwa/ myz
na3ovm e orbys artarnyri1 Aha\5 ;y ov\m a.o;knyru zorov;3ovn ovnyn1 Howhannov 16:236ovm Dyrn asovm e7 8J,marid5 j,marid ym asovm 2yz5 ;y Im
anovnow in[ or qntryk Horix` bidi da 2yz91 A3s qoskyru ,adyru cidyn yv
a.o;ki wyr]ovm ,adyrn yn hajaq awylaxnovm` Hisovs Krisdosi anovnow1 Ta law e5
saga3n wsdah y.yk5 or Ha3rn arty\n cidi5 ;y ovm anovnix e myr a.o;ku7 myr
an2i|5 ;y` Hisovs Krisdosi1
A3n5 or Asdwa/ nayv Ha3r e
hawadax3ali hamar5 imaxwyx mia3n Hisovsi a,qarh calovx hydo1 Min[yv Hisovsu
hrya hawadax3aln Asd/ovn timovm er` dalow nahabydnyri anovnnyru` Aprahami5
Isahagi5 Hagopi Asdwa/1 Saga3n Hisovsu soworyxryx5 or Asd/ovn timylovx
hawadax3alu timi orbys Hor ( Ma;yvos 6:9)1 Yrgra3in
ha3ryru ‘or2ovm yn irynx zawagnyrin dal irynx hasgaxa/ amynalawu1 Xawok nrank
hajaq sqalwovm yn5 kani or mi,d [e\5 or cidyn5 ;y i|n[n e amynalawn irynx
zawagnyri hamar1 Nman broplym Ha3r Asdwa/u [ovni1 Na mi\,d cidi5 ;y yrp yv in[n
e myz hamar amynalawu1 Aha ;y in[ov Ma;yvos 7:116ovm Dyrn asax7 8Ovsdi y;y tov\k5 or [ar yk5 2yr zawagnyrin law un/anyr dal cidyk5
orka~n awyli 2yr Ha3ru5 or yrgnkovm e5 pari panyr bidi da nranx5 owkyr Iryn
qntryn91 Asdwa/ yrpy\k hawadax3alin ny.ov;3ovn gam mi [ar pan [i\ dalis1 Na
barzabys [i\ garo. ta anyl5 kani or o[i\n[ [ga Ir my] [ar1 A,qarhovm yv
masnaworabys myr g3ankyrovm y.a/ ampo.] [aru sadana3ix
e5 orin mynk ;ov3l ynk dalis cor/yl myr my] y.a/ my.ki badja-ow1 Sadana3in
/a3rahy. c-c-ovm e nayv myr Hisovsi my] linylu5 orn amyn in[
gani` Hisovsi my]ix myz tovrs pyrylov hamar5 kani or yrp Hisovsi my] ynk5 myr
g3ankyrn arty\n karoznyr yn7 lov3s yn martganx5 hov3s yv syr7771 A3t srigan myz
garo. e wnasyl ancam yrp Hisovsi my] ynk5 in[bys Sdy’anosu kargo/wyx1 Saga3n5
gar/ovm ym5 Dyru ta ;ov3l dwyx5 kani or Sdy’anosi Dovn cnalov =amanagn er1 Myr
Diro]n el ‘or2yxin =a3-ix xa/ cxyl5 saga3n Nra Dovn wyrata-nalov =amanagu [er
yv [garo.axan1 Orkan el or dar0rinag e5 sadana3i hamar o[ ;y a-a]na3in e myz
fizigabys wnasylu5 a3l my.ki my] ka,ylu` bardov;3an madnylu1 Hawadax3alin
sbanylow na Dovn e ov.argovm nran yv o[ ;y bardov;3an madnovm1 Krisdonyov;3an
ar,alov3sin sadanan irok ‘or2yx hawadax3alnyri godora/ow armadaqil anyl
krisdonyov;3ovnu1 Saga3n mardirosnyri ;a’a/ ar3ovnu nmanwovm e hawadki syrmyri
yv myg unga/ hawadax3ali ‘oqaryn pazma;iw ovri,nyrn yn gancnovm1 A3nbys or5
Hisovsi my] linylu yv hnaraworin [a’ haradyvylu o[ mia3n himk e zorawor a.o;ki5
a3lyv ba,dbanov;3ovn` i tyms my.ki` sadana3i1
Wyrn
asaxink5 or Asdwa/ hawadax3alin garo. e dal a3n5 in[ hawadax3alu qntrovm
e1 Saga3n ga| mi pan5 or mynk sdanovm ynk a-anx qntrylov1 Ihargy\1 Yrp mynk ty-
[eink jana[ovm Asd/ovn` [eink garo. nayv a.o;yl5 pa3x Asdwa/ myz jana[ovm er i
hawidynix yv cidyr5 ;y owkyr bidi aba,qarhyn1 Ovsdi myz dalis e a3n amynu5 in[
myz anhra=y,d e aba,qarhov;3an hasnylov hamar1 Yv myr aba,qarhov;3ovnix hydo
artyn bardawor ynk myr qntrwa/kow Asdwo a-]yv gancnyl1 Dysyk7 myzanix o[ ok
[qntryx Asd/ovn5 or myz g3ank da5 pa3x Na dwyx1 Myzanix o[ ok [qntryx Nranix5 or
“rg[in ov.argi5 pa3x Na ov.argyx1 Asynk` Hin Ovqdi hawadax3alnyru qntryxin5
saga3n o\[ mynk5 o\[ Nor Ovqdi hawadax3alnyru5 kani or Na arty\n ygyl er myz
hamar min[yv myr /nwylu1 A-anx a3s yrgovsi anhnar er5 or garo.ana3ink
harapyrwyl Asd/o hyd1 Yrp na3ovm ynk myr g3ankyrin5 aba dysnovm ynk5 or Asdwa/
nayv ;ov3l e dwyl5 or sadanan myz da-abank da5 xaw5 ori hamar5 yrp ty-
anaba,qarh eink5 hajaq ynk ha3ho3yl Asd/ovn1 Y;y gar/ovm ynk5 ;y a3t xawu mia3n
mynk ynk gryl5 aba SQALWOv\M ynk1 Myr da-abankix Asdwa/ myzanix a-awyl e xawyl
ov da-abyl1 Mi;y| awyli my/ xaw garo. e linyl hor hamar5 yrp ir a[ki a-]yv
ortovn qa[u hanyn1 Yrgnawor Ha3ru daraw nayv a\3t da-abanku1 Dara\w5 kani or
dysnovm er wyr]u5 dysnovm er hydyvanku5 my\z er dysnovm1 Yv Asdwa/ o[in[i\
a-]yv [i gancni myz aba,qarhov;3an hasxnylov janabarhin5 kani or5 i
darpyrov;3ovn myz5 Na dysnovm e myr yr]angov;3ovnu hawidynov;3ovnovm` Ir
nyrga3ov;3an my]1 “a~-k Ir Sovrp Anwanu1
Myr gariknyrn ov qntirnyrn a3nka~n
,ad yn5 or a.o;ki =amanag mynk covxy [hi,ynk poloru1 Gam el a.o;ku garo. e
=amyr dyvyl5 oru ,ad xangali e5 pa3x a,qarhig bardaganov;3ovnnyru myz sdibovm
yn garjyl a3n1 Aha ;y in[ov myr 0ryrovm ba,donagan garj a.o;kin garo. e hydyvl
o[ ba,donaganu5 oru garo. e ,ad awyli yrgar linyl1 )rinag` a,qadanki cnal6calis`
manawant5 yrp l-wovm ynk friwy3i wra1 M3ovs go.mix5 Dyru hortorovm e5 or
,adaqos [linynk a.o;ki my] ( Ma;yvos 6:7)1 Sa o[ ;y nranix e5 or Dyru [i xanganovm Iryn yrgar
myr mdkovm ovnynak5 or ki[ a.o;ynk5 o\[5 a3l` naq or [nmanwynk hy;anosnyrin5 yv
hydo` Diro] ‘a’acn e5 or Hocin Inku hawadax3ali gariknyru pryi Ir a-]yv
anpa-pa- ha-a[anknyrow1 Wyru mi hadwa/ pyryxink H-owmyaxis 8:266ix5 a3=m gartank 26 yv
27 hamarnyru7 8Nov3nbys yv Hocin 0cnov;3an e hasnovm myr dgarov;3ovnnyrin5 kani or
in[ov| yv in[by|s bidi a.o;ynk` [cidynk5 pa3x Inku` Hocin5 paryqos glini myz
hamar anpa-pa- ha-a[anknyrow1 Yv srdyru Knno.u cidi Hocov in[ qorhylu5 kanzi
Asd/o gamki hamymad e paryqosov;3ovn anovm sovrpyri hamar91 Hi,ynk nayv5 or
min[yv myr a.o;ku sgsylu Dyrn arty\n cidi myr bydkyru yv ;y in[ bidi asynk ( Ma;yvos 6:8)1
Wyrn asaxink5 or hawadax3alu ovni nayv
hocyvor gariknyr5 oronx hamar na bardawor e a.o;yl1 A3t hocyvor gariknyri hamar
a.o;ylu Hisovsu qdaxryx Asd/o ;acaworov;3ovnu yv artarov;3ovnu qntrylov my]1
Gartank Ma;yvos 6:31-33 hamarnyru yv ‘ro2ynk wyrlov/yl7 8Ovrymn hoc mi\ aryk` asylow7 i|n[ bidi
ovdynk5 gam` i|n[ bidi qmynk5 gam` i|n[ bidi hacnynk ( kanzi a3t polor panyru hy;anosnyru
gqntryn )5 kanzi 2yr yrgnawor
Ha3ru cidy5 ;y a3t polor panyru 2yz bydk yn1 Pa3x sgzpovm qntryxyk Asd/o
;acaworov;3ovnu yv Nra artarov;3ovnu5 yv a3t polor panyrn el 2yz bidi drwi91 Art3o|k Hisovsi a3s qoskyru
n,anagovm yn5 ;y [bydk e a.o;ynk myr n3ov;agan gariknyri hamar1 O\[1 Saga3n
hawadax3alu by\dk e hasgana5 ;y Asd/o yv ir hamar o|rn e a-a]na3inu5 ;y i|n[u
bydk e sgzpovm qntri Asd/ovx1 Isg Asd/o gamkn e5 or hawadax3alu sgzpovm qntri
hocyvoru5 a3n amynu5 in[ /a-a3ovm e Asd/o arka3ov;3an calovsdin yv artarov;3an
hasdadmanu1 Wyr]abys5 hy\nx Asd/o arka3ov;3ovnn ov artarov;3ovnu bydk e qntrynk
naqyva-a]1 Dyrovnagan a.o;kovm yvs Hisovsu soworyxnovm e naq qntryl Asd/o
arka3ov;3ovnn ov gamku5 oru yv artarov;3ovnn e5 yv aba` n3ov;aganu1 Dyru [i\
asovm5 ;y mi a.o;yk n3ov;agan gariknyri hamar5 a3l` mi mdahocwyk1 Pnacrovm yvs
8hoc9 pa-i ov.i. ;arcmanov;3ovnu mdahocov;3ovn e` anhancsdov;3ovn1 Hinx sa\ e5 or anovm yn hy;anosnyru yv
mynk [bydk e anynk1 Ovsdi a.o;kn ampo.] e5 yrp a.o;kovm qntrwovm e naq
hocyvoru5 yv aba` n3ov;aganu1 Mia3n a3s tybkovm e5 or Asdwa/ myz gda myr
n3ov;agan qntrwa/kix a3n amynu5 in[ myz irok anhra=y,d e1 Grgnovm ym7 o[ ;y a3n
amynn in[ or qntrovm ynk5 a3l myr qntra/ix a3n amynn5 in[ Asdwa/ cdnovm e5 or
myz anhra=y,d e1
A3s0r hawadax3alnyru hajaq yn Asd/o
arka3ov;3an masin hi,ovm irynx a.o;knyrovm mi kani pa-ow gam unthanrabys [yn
hi,ovm1 Sa garo. e hydyvanku linyl hawadax3ali ar=ykaganov;3an broplymi1 Y;y
a3o5 aba a3t hawadax3alu [i ump-nyl5 ;y orn e a-a]na3inu yv orn e yrgrortagann
Asd/o yv ir hamar1 Orkan or mynk Hisovsi my] [ynk5 a3nkan myz hamar n3ov;agann
e a-a]na3inu5 isg hocyvoru` yrgrortagan1 Ovzynk5 ;y` [ovzynk1 Yv mi\ sbasyk5 ;y
a3sbisi a.o;knyrin Asdwa/ bidi badasqani1 Y;y nov3nisg myr a.o;knyrovm sgzpovm
hocyvoru qntrynk5 ta ty- polorowin [i\ n,anagovm5 ;y mynk srdow yvs qntrovm ynk
nov3nu7 [e| or Asdwa/ srdyrin e na3ovm1 Hnarawor e nayv5 or in[6in[ badja-w
hawadax3aln ir a.o;ki my] [hi,i Asd/o arka3ov;3an masin5 pa3x y;y Asd/o
arka3ov;3ovnu hawadax3ali srdovm e5 aba a3n arty\n hawadax3ali clqawor garikn e
yv a.o;kn unthovnyli glini Asd/o a-]yv1 Hydyvabys Asdwa/ badrasd e dal a3n
qntrwa/knyru5 oronk hawadax3alu madovxovm e Asd/ovn Hisovsi my]ix5 kani or
Asd/o arka3ov;3an ov artarov;3an hawadax3ali a-a]na3in garikn yn mia3n yrp na
Hisovsi my] e5 yrp hawadax3alu ‘ag e my.ki a-]yv5 isg artyn cor/a/ my.kyru makrwa/
ov lwaxwa/ yn Hisovsi ar3amp1 Ovsdi min[yv Asd/ovn my.atrylu a.o;knyrin
[badasqanylov my]5 amyn mi hawadax3al ;o. inkn iryn harx da7 orka|n hajaq e
inku ‘ag linovm my.ki a-]yv5 orka|n hajaq e5 or Sovrp Hocin Inkn e ir my]
a.o;ovm5 orka|n hajaq e ir amynagaryvor gariku linovm Asd/o arka3ov;3ovnu`
Hisovsi wyratar2u1
Yv wyr]ovm ovzovm
ym gartal Sa.mos 32:66u5 ordy. Tawi;u
timovm e Asd/ovn` asylow7 8Sra hamar
amyn mi asdwa/aba,d bidi a.o;k ani Kyz91
Asdwa/ 0rhni amynkt1