Asd/o
/racryri pnov3;u
Barcyv Ysa3an
Ha3 Ygy.yxasirax Y.pa3ragxov;3an antam
www.luys.org
Clyntyl AMN5 2004
Anyryvaga3yli e mda/ylu5 ;y a,qarhu
sdy./ylis ansahman imasdov;3amp yv ov=ow 0=dwa/ Asdwa/n Ir mdkovm mi in[6or
nbadag yv a3t nbadagin hasnylov /racir [ovnyr1 Yv kani or Asd/o ov=n ov
imasdov;3ovnn ansahman yn5 aba Asd/o blannyri my] bydk e untcrgwyr diyzyrki5
in[bys nayv martga3in g3anki amyn mi [n[in ;waxo. masnign ov iratar2ov;3ovnu1
Ta e wga3ovm a3n5 or pnov;3an my] o[in[ a[ka;o. [i\ arwa/ yv amynovr
nyrta,nagov;3ovn e dirovm` sgsa/ darragan masnignyrix min[yv hy-awor kwazarnyrn
ov syv qo-o[nyru1 Nov3nisg myrnk` martigs5 in[6or pan anylovx a-a] a3n
blanaworovm ynk5 knnovm5 ha,wovm1 Yv a3n martig5 owkyr cor/ylovx a-a] in[6or
blan [yn ovnynovm irynx mdkovm5 aba nrank hawanapar hocygan gam mda3in
hiwantov;3ovn ovnyn1 Lawacov3n tybkovm a3tbisi martganx a3l martig anwanovm yn`
himar1
Martig hajaq yn 0cdacor/ovm 8badahagan9
gam 8hawanagan9 pa-yru1 Sa mia3n nranix e5 or martga3in midku [i\ garo. knnyl ir ,r]abadi polor badja-ahydyvanka3in gabyrn irynx
ampo.]ov;3an my]1 Ma;ymadiga3ovm nov3nisg co3ov;3ovn ovni Hawanaganov;3ovnnyri
Dysov;3ovn5 orow ‘or2ovm yn cnahadyl a3s gam a3n yryvov3;i i ha3d calov
hawanaganov;3ovnu1 Saga3n ga| mi pan5 or garo. e zarmaxnyl Asd/ovn gam ori
masin Asdwa/ [cidyr1 Ihargy` o\[5 kani or nov3nisg myz ann,an ;waxo.
iratar2ov;3an hydyvankow myr g3ankyru garo. yn ,r]atar2oryn ‘oqwyl1 )rinag`
sacyri a.mgylovn o[ ok in[6or lovr] n,anagov;3ovn [i dalis1 Saga3n mi =amanag
sacyri a.mgylu ‘rgyl e H-omu gor/anovmix1 Ovsdi y;y a3t sacyri a.mgylu [linyr5
aba badmov;3ovnu garo. er polorowin a3l un;axk ovnynal1 Hydyvabys Asd/o
i,qanov;3ovnn amyn in[i yv amyn mi iratar2ov;3an wra bydk e5 or paxar2ag lini5
mi pan5 or oro, a.antnyr ovranovm yn` asylow` 8a3o5 Asdwa/ sdy./yx a,qarhu5
sgsyx ,ar=ovmu5 dwyx a3t ,ar=man 0rynknyru yv a3=m go.kix tidovm e5 ji,d a3nbys
in[bys mynk fovtpoli qa. ynk tidovm91 Sa anbadwov;3ovn e Asd/o hasxyin5 oru
calis e Asd/o Qosku sqal hasganalovx1 Mynk [ynk garo. hama2a3nwyl nayv a3sbys
go[wa/ Arminian ov..ov;3an hyd ( i tyb5 a3n o[ mi gab [ovni myz` ha3yris hyd1 Barzabys ov..ov;3an himnatri anovnn e y.yl Hagopos Arminios5 orix yv
a-a]axyl e krisdonyov;3an a3t ov..ov;3an anwanovmu ), usd ori Asdwa/ ovni mia3n
himnagan nbadag yv a3n [i manramasnyxwa/1 Y;y a3tbys linyr5 aba badmov;3an
un;axkovm garo. ein i ha3d cal iratar2ov;3ovnnyr5 oronk garo. ein sba-nal Asd/o
himnagan nbadagin1 Yv Asdwa/ sdibwa/ er linylov anunthad mi]amdylow garci cxyr
cor/yri un;axku5 ov..yr dy.i ovnyxa/ 8sqalnyru95 oronk
sba-nalov ein Ir himnagan qntrin1 Ji,d in[bys martig yn anovm1 Sranow harxagani
dag gtrwyr Asd/o /racryri gadarylov;3ovnu ( P )rinax 32:46ovm gartovm ynk7 8Asd/o cor/u gadar3al e9 )5 orn Asd/ovn ghawasaryxnyr
martovn1
Mynk [ynk garo. hama2a3nwyl
nayv galwinisdnyri hyd5 oronk bntovm yn5 ;y amyn in[
artyn y.a/6wyr]axa/ e5 yv mynk o[in[ [ynk garo. ‘oqyl5 nov3nisg amynaann,an ;waxo. ‘o’oqov;3ovnnyru1 Ji,d in[bys gino5 mia3n a3n
darpyrov;3amp5 or gino=abawyni ‘oqaryn -yal martig yn ,ar=wovm1 A3sbisi
a,qarha3axku martovn hawasaryxnovm e /racrwa/ -opodi hyd1 In[ qosk5 Asd/o hamar
o[in[ /a/ovg [i y.yl yv abaca3i my] el o[in[ [ga5 or /a/ovg lini1 Saga3n5
in[bys awyli manramasn gdysnynk sdoryv5 Asdwa/ martovn sdy./yx Ir bys azad
undrov;3an irawovnkow ( ?nnotx 2:16) yv yrpyk [i\ p-nanovm
martov gamkin1 Dysyk baratoksu7 mi go.mix Asdwa/ blanaworyx amyn in[5
m3ovs go.mix` Asdwa/ martovn cor/ylov azad gamk dwyx1 Xawok5 martig [yn sirovm
baratoksnyr5 yv hajaq baratoksnyru ha.;aharylov janabarhin e5 or sdy./wovm yn
pazmabisi ovsmovnknyru1 Hocyvor cidyliknyrin omank xanganovm yn gov-
dramapanagan ga-ovxwa/k dal5 oru hadovg e n3ov;agan a,qarhin wyrapyrwo.
cidyliknyrin yv cidov;3anu5 [na3a/5 or cidov;3an my] el hajaq ynk hantibovm
baratoksnyri1 A3nbys or5 mynk garo. ynk a-anx sqalwylov manramasn xov3x dal5 or
Asdwa/ da-axioryn blanaworyx amyn in[ diyzyrkovm yv martga3in g3ankovm ( in[n a3s0r g’or2ynk anyl )1 In[bys nayv5 mynk garo. ynk
nov3n ha]o.ov;3amp xov3x dal5 or Asdwa/ martovn 0=dyx gamkow` inknovrov3n oro,ovm
unthovnylov unthovnagov;3amp ( in[u yvs g’or2ynk anyl )1 Yv yrgov tybkovm el sqalwa/ [ynk lini1 Saga3n y;y bntynk mia3n mygu`
[unthovnylow m3ovsu5 aba sqalwa/ glinynk1 Ji,d in[bys galwinisdnyru5 oronk
=qdovm yn martov azad gamku yv tybkyri wra aztylov unthovnagov;3ovnu1
Yrp asovm ynk5 ;y Asdwa/
martovn dwyx azad gamk5 sa [i\ n,anagovm5 ;y mart garo. e mi a3nbisi pan anyl5
or Asdwa/ [er sbasovm1 Saga3n5 in[bys
gdysnynk sdoryv5 Asdwa/ Ir amynadysov;3amp dysa\w5 ;y in[bys martu g0cdacor/i
ir azad gamku yv a3n untcrgyx Ir /racryri my]1 Saga3n
Asdwa/a,n[ovm hajaq Asd/o cor/yru gaqovm ovnyn a3n panix5 ;y in[bisin yn
martganx cor/yru1 Naq5 Asdwa/a,ovn[u craw/ e martganx hamar5 ovsdi a3n
bydk e hnaraworin [a’ hasganali linyr martga3in dramapanov;3anu` badja-6hydyvank
gabin5 oronx wra himnwa/ e martga3in mda/o.ov;3ovnu1 Yv hydo` a3n abaxovxovm e5
or Asdwa/ martovn cor/ylov azad gamk e dwyl1 Saga3n Asd/o ganqadysov;3ovnu
/a/govm e amyn in[5 nayv a3t martga3in azad gamku1 Nov3nisg my.ku5 or mart
cor/ovm e5 [er garo. wribyl Asd/o a[kix5 yv5 [zarmanak y;y asym5 or ta yvs
tovrs [e Asd/o blannyrix5 kani or a3n my.ku5 a3n [aru5 or martig cor/ovm yn5
Asdwa/ garo. e parov yv pariki wyra/yl ( H-owmyaxis 8:28)1 In[bisi~ /anr my.k cor/yxin Hagopi ortinyru5 yrp
irynx ‘okr y.poru` Howsy’in5 sdrgov;3an waja-yxin1 Saga3n ?nntox 50:206ovm Howsy’n asovm e
y.pa3rnyrin7 8Yv ;ybyd tovk im tym
[arov;3ovn qorhyxik5 pa3x Asdwa/ a3n
parov tar2nyl qorhyx91 Isg Ysa3i 45:76ovm Asdwa/ asovm e7 8Lov3su hasdado.u yv qawaru sdy./o.u5 qa.a.ov;3ovn ano.n ov [ariku
sdy./o.u5 a3s polor panyrn ano.u Ys`
Dyrs ym91 Hisovsi qa[ylov;3ovnu
amynamy/ my.kn ov hanxacor/ov;3ovnn er5 or y.yl e martgov;3an badmov;3an my]1
Saga3n Asdwa/a,ovn[n asovm e5 or a3n Asd/o /racri pa.gaxovxi[ masn er (Cor/k 2:23; 4:28)1 Yv
martov Ir hyd ha,dyxman /racirn Asdwa/ [e\r mda/yl martov angovmix hydo mia3n5
a3l` 8Ir hawidynagan naqasahmanov;3an
hamaymad5 or aryx myr Dyr Hisovs Krisdosi 2y-kow9 ( Y’ysaxis 3:11)1 Isg 1 Bydros 1:206ovm gartovm ynk7 8Or jana[wa/ er ( a3sinkn` Hisovsu` orbys my.ki
badarac) a,qarhi sgzpix a-a] ov wyr]in =amanag ha3dnwyx
2yz hamar91 Yv 8777 myz nranow a,qarhi
sgzpix a-a] undryx9 ( Y’ysaxis 1:14)1 Ovsdi 8777
myz ‘rgyx ov sovrp go[ovmow gan[yx5 o[ ;y myr cor/yrin na3ylow5 a3l Ir
naqasahmanov;3ann ov ,norhkin na3ylow5 or Krisdos Hisovsow myz drwyx
hawidynagan =amanagnyrix a-a]9 (2
Dimo;yos 1:9)1 Pnacrovm 8naqasahmanov;3ovn9 pa-i
hamar 0cdacor/wa/ pa-i ov.i. ;arcmanov;3ovnn e` nbadag1 A3sinkn` Ir nbadagin ov
<norhkin na3ylow1 Saga3n naqasahmanov;3ovn pa-u yvs [i garyli sqal ;arcmana/
hamaryl5 a3sdy. a3n barzabys 0cdacor/wa/ e orbys nbadagi homani,1 Martig myz
hajaq yn a3sbisi harx dalis7 8In[ov| Asdwa/ 2yz naqasahmanyx ‘rgov;3an hamar5
isg myz` o\[5 mi;y| Asdwa/ artar e91 Min[yv a3s harxin badasqanylu5 ys harxno.in
mygovri, harx ym dalis7 8Art3o|k Asdwa/ amyn in[ cidi91 Badasqanu mygn e7 8Y;y
Asdwa/ e5 aba ihargy\ cidi91 Sa n,anagovm e5 or Asdwa/ a,qarhi sgzpox a-a]
cidyr Ir ganqacidov;3amp` ganqadysov;3amp5 or omank bidi aba,qarhyn5 isg omank`
o[1 Hydyvabys owkyr bidi aba,qarhyin` nranx naqasahmanyx ‘rgov;3an hamar5 isg
owkyr o[` o[1 Mynk [cidynk5 ;y ow e naqasahmanwa/ ‘rgov;3an hamar5 ow` o[5 a3t
badja-ow el mynk bydk e polorin karozynk (
Margos 16:15)1 Yv nrank owkyr gaba,qarhyn`
hawadalow Hisovsi Sovrp ar3anu5 ovrymn nranx Asdwa/ sgzpix er undryl` Hocov
srpylow ov j,mardov;3an hawadkow (2
:ysa.onigyxis 2:12)1 Grgnovm ym5 martov azad gamkn
Asdwa/ harcovm e5 yv ta my\r my.kn e5 y;y naqasahmanwa/ [ynk ‘rgov;3an hamar1
Asdwa/ qosovm e Ir ganqacidov;3an masin nayv Ysa3i 46:9-106ovm5 ordy. gartovm ynk7 8Y\s ym Asdwa/ yv In2 bys mygu [ga5 or
wyr]inu sgzpix ov ty- [y.a/n a-a]wanix badmyxi91 Yv Asdwa/ o[ mia3n omanx
naqasahmanyx ‘rgwylov hamar5 a3lyv ‘rgwa/nyri hamar :acaworov;3ovn badrasdyx i
hawidynix5 yv yrp a3t :acaworov;3ovnu hasdadwi yrgri wra5 Hisovsn asylov e7 8Ygy\k5 Im Hor 0rhna/nyr5 a,qarhi sgzpix 2yz
hamar badrasdwa/ ;acaworov;3ovnu =a-ancyk9 ( Ma;yvos 25:34)1
Hasganaln Asd/o blannyri pnov3;n ov eov;3ovnu
polorowin el hy,d [e myr hamar5 kani or Asdwa/ tovrs e dara/ov;3ovnix yv
=amanagix5 isg myr mda/o.ov;3an himkovm unga/ yn5 in[bys wyrn asaxink5
dara/ov;3ovnn ov =amanagu yv dramapanov;3ovnu1 Saga3n Asdwa/ xanganovm e5 or
mynk andy.3ag yv ancyd [linynk Ir blannyrin1 Yv Asdwa/a,ovn[u martgov;3anu
dalov nbadagnyrix mygn el a3t er1 A-anx Asdwa/a,n[i mynk [eink garo.ana
nov3nisg modynal Asd/o go.mix a,qarhi yv a,qarhovm y.a/ amyn in[i sdy./man
nbadagi hasganalovn1 Awylin7 mynk nov3nisg [eink garo.ana hasganal5 or in[6or
nbadag ovni Sdy./acor/ov;3ovnu1 A3s wyr]ins dy.i e ovnynovm polor nranx hyd5
ovm hamar Asdwa/a,ovn[u j,mardov;3an a.p3ovr [e1 Gam el` wyr]innyrs abrovm yn
qapwa/5 yrp j,mardov;3ovnn imanalov hamar wsdahovm yn ovri, crkyri1
Asd/o blannyri ha]ort
3ovrahadgov;3ovnn a3n e5 or a3n an’o’oq e1 A3n amynn5 in[ Asdwa/ oro,yx i
sgzpany5 bydk e gadarwi1 Ysa3i 14:246ovm Asdwa/ asovm e7 8In[bys
/racryxi` an,ov,d` a3nbys bidi lini5 ov in[ or oro,yxi` a\3n bidi gadarwi91
Isg Ysa3i 46:116ov
gartovm ynk7 8Ys qosyxi ov bidi gadarym5
Ys qorhyxi ov Ys bidi cor/atrym91 Yv sra badja-n a3n e5 or 8Asdwa/ mart [e5 or sovd qosi5 o[ el martov
orti5 or z.]a7 Inkn asax ov bidi [ani|5 Inku qosdaxaw
ov bidi [cor/atri|9 ( :wox
Yrp mynk ‘or2ovm ynk a3s gam a3n pa-n awyli
law hasganalov hamar Asdwa/a,n[i pnacrin na3yl5 tranow mynk [y\nk xanganovm
xyqyl myr ;arcmani[nyri asdwa/ahajo cor/u1 Saga3n mi kani dari a-a] Ha3asdanovm
aryvylaha3yrynow Asdwa/a,ovn[ er ;arcmanwyl yv hradaragwyl5 orn ir ;arcman[agan
sqalnyrow cyrazanxovm e nov3nisg Yhowa3i Wganyri ;arcmana/u1 Sa barzabys amo;
yv qa3da-agov;3ovn e myr ;arcman[agan arwysdi hamar5 orn a\3s baraca3ovm tar2aw
sadana3i gamagadaru1 Ys o[ mygin qorhovrt [y\m dalis 0cdwyl a3t 8Asdwa/a,n[ix91
Myr qorin hamozmamp5 y;y Asdwa/a,n[i ;arcmani[u gam ;arcmani[nyru hawadax3al [yn5
in[bisin or taryrow y.yl yn Sovrp Cirku ;arcmano. myr ;arcmani[nyru5 aba a3t
;arcmanov;3ovnu [i\ garo. ha]o.wa/ linyl1 )rinag` badmagan wga3ov;3ovn ga5 or
anclyryn King James darpyragi
;arcmani[nyrix mygn amyn 0r mod hinc =am a.o;yl e` ;arcmanov;3an hamar
a-a]nortov;3ovn qntrylow Asd/ovx1 Art3ovnkovm` King James darpyragu ;yryvs a,qarhovm
amynaha]o. ;arcmanov;3ovnn e5 or ovnyxyl e Asdwa/a,ovn[u1
A-a]nyrovm 2yz qosyl ynk a3n
masin5 or Sovrp Hocin y;y drwyx mygin5 aba a3n hawid3an linylov e a3t martov
hyd1 Sa art3ovnk e a3n pani5 or Asdwa/ yrpy\k mdka’oq [i linovm` in[bys martig1
Yrp Hin Ovqdovm Asdwa/ Sovrp Hocin ov.argovm er in[6or mygin5 aba tra nbadagu
a3t in[6or mygin ‘rgylu [e\r5 a3l Asd/ovn anhra=y,d er5 or a3t in[6or mygu
zorana yv Ir gamku gadarylow` karozi gam marcaryana1 Yv yrp Asd/o gamku
gadarwovm er5 Na yd er wyrxnovm Sovrp Hocin1 Saga3n Nor Ovqdovm Sovrp Hocin
drwovm e hawadax3alin naqyva-a] orbyszi na ‘rgwi1 M3ovs polor n,annyru5 oronk
garo. yn i ha3d cal Sovrp Hocin drwylov bahin` garyvor [yn yv5 y;y govzyk5
n,anagov;3ovn el [ovnyn1 Yv ‘rgwa/ yn polor nrank5 owkyr irynx my] ovnyn Sovrp
Hocin5 oru yv a.p3ovrn e j,marid hawadki yv aba,qarhov;3an1 Omank garo. e harxnyn5
;y ordy|. e crwa/5 or Asdwa/ Sovrp Hocin yd [i wyrxni1 Ty5 y;y min[yv hima [hamozwyxik5 aba gartank
Hagopov 1:17 hamaru7 8Amyn pari dovrk yv gadar3al barcyv ( or Sovrp Hocin e )
wyrix e yv lov3si Horix gi]ni5 ori
my] pna\w ‘o’oqov;3ovn gam ta-nalov mi ,ovk [ga91 “a-k
Iryn1
Asd/o blannyri ha]ort
3ovrahadgov;3ovnn a3n e5 or a3n untcrgovm e nayv a3n amynn5 in[ martn anylov e1
Taniyl 2:286ovm
gartovm ynk7 8Pa3x yrgnkovm ca.dniknyru
ha3dno. mi Asdwa/ ga5 or Napovcotonosor ;acaworin ha3dnovm e in[6or wyr]in
0ryrin bidi lini91 Isg Howhannov 6:646ovm gartovm ynk7 8777 Hisovsu sgzpix cidyr5 ;y owkyr [yn hawada5 yv o|w e na5 or Iryn
bidi madni91 Badgyraxnov|m yk Hisovsi srdi xawu5 orin Ir sdy./a/ martu bydk
e han2nyr kahana3abydyrin ov tbirnyrin yv oronk Iryn mahwan bidi tadabardyin`
han2nylow hy;anosnyrin /a.rylov5 /y/ylov yv qa[u hanylov ( Ma;yvos 20:18-19)1 Yv a3s
poloru Na cidyr sgzpix5 saga3n [‘or2yx qovsa’yl anarc qa[ix5 kani or mia3n
a3tby\s garo. er martu ‘rgwyl hawid3an sadagovmix1
Wyrn artyn qosyxink a3n
masin5 or oro, yryvov3;nyr myr dysang3ovnix badahagan yn1 A3sinkn` oronx
badja-u mynk [ynk garo. dysnyl gam hasganal1 Saga3n Asd/o hamar o[in[ [i garo.
badahagan linyl1 Yv ta ,ad law ein hasganovm Hin Ovqdi =amanag5 yv Asd/o gamkn
imanalov hamar hajaq ein wijag cxovm1 A-agax 16:336ovm gartovm ynk7 8Wijagu /oxn e cxwovm5 pa3x nra amyn mi garcatrov;3ovnu Diro]ix e91
Yrp Hownanu ‘or2yx ‘aq[yl Asd/ovx5 orbyszi [cna Ninwy yv karozi5 /owovm ‘o;orig
y.aw5 yv orbyszi cdnyn5 ;y ov|m badja-ow e ‘o;origu` wijag cxyxin1 Yv wijagn
ungaw Hownanin ( Hownan 1:7)5 orix hydo barz er5 ;y
‘o;orign ovm badja-ow e1
Nor Gdagaranovm mynk yvs
hantibovm ynk wijag cxylovn ( Cor/k
Yrp Hovtan` tawajan a-ak3alu5
inknasban y.aw5 a-ak3alnyru ‘or2yxin nra dy.n in[6or mygin wyrxnyl1 Pyryxin law
wga3wa/ yrgov hocov` Howsy’ yv Mata;ia anovnnyrow5 a.o;yxin Diro]u5 orbyszi
Dyrn Ir gamku ha3dni5 ;y nranxix ori|n e ovzovm5 or Hovta3i dy.u lini5 yv wijag
2cyxin1 Wijagn ungaw Mata;iain1 Mynk [ynk ga/ga/ovm5 or hydaca3ovm Mata;ian ir
g3ankn abryx Hisovsin nwirwa/ yv5 y;y [ym sqalwovm5 badmagan wga3ov;3ovn el ga5
or na mardiroswyl e1 Saga3n Asdwa/a,n[ovm ovri, o[ mi dy. Mata;iai anovnn
a3lyvs [i hi,wovm1 Tranix a-a] a-ak3alnyru Diro]ix badwyr ein sdaxyl5 or
[hy-anan Yrovsa.ymix yv sbasyn Sovrp Hocov calovsdin1 Sbasyl nayv n,anagovm er`
ovri, o[in[ [2y-nargyl` min[yv Sovrp Hocov calovsdu1 Dyru nranx [e\r badwiryl5
;y` min[ a3t el a-ak3al undryk1 A-ak3al undrylu Diro] myna,norhn er y.yl5 yrp
Na yrgri wra er5 yv mnaxy\l er Diro] myna,norhu5 kani or Dyru o.] e hawid3ans
hawidynix1 “a-k Iryn1 Isg Howsy’n ov Mata;ian ta a-ak3alnyri\ undrov;3ovnn er
yv o[ ;y Diro]1 Ovsdi wijagn ovm el ungnyr` undro.n a-ak3alnyrn ein linylov5 yv
o[ ;y Dyru5 kani or wijagu [er garo. o[ mygin [ungnyl1 A3nin[5 Dyrn arty\n Ir
mdkovm ovnyr Hovta3i ‘oqarino.in5 yv ta darsonaxi So.osn er5 oru hydaca3ovm
go[wyx Bo.os a-ak3al1 A3nbys or5 Nor Ovqdovm Asd/o gamkn imanalov hamar Asdwa/
myr=ovm e wijag 2cylu1 Sovrp Hocov nyrga3ov;3ovnu hawadax3ali my] awylin e5 kan
wijagu1 Myz anhra=y,d e mia3n a.o;yl Diro]u yv sbasyl5 yv Dyru ji,d =amanagin
myz gbadasqani1 Gar/ovm ym5 a3sdy. cdnwo.nyrix ,adyr garo. yn irynx
‘or2a-ov;3ovnix wga3yl5 or Dyru badasqanovm e myr a.o;knyrin1 Ji,d e5
a-ak3alnyru wijag cxylov =amanag artyn Sovrp Hociow ein ( Howhannov 20:22)5 saga3n a3t Hocov
zorov;3ovnn er nranx bagasovm5 orbyszi hasgana3in5 ;y orn e Diro] gamku yv
a.o;kow ov hampyrov;3amp sbasyin Diro] badasqanin5 min[yv or Dyru So.osin
gnyrga3axnyr irynx` orbys dasnyrgovyrrort a-ak3al5 orin Ir ganqacidov;3ovnow
arty\n naqasahmanyl er a-ak3al linyl ( Ca.adaxis 1:15-18)1
A3sbisow5 ygyk hama-odynk wyru ,aratrwa/u7
17 Asd/o
blannyrn i hawidynix yn5
27 Asd/o
blannyrn an’o’oq yn5
37 Asd/o
blannyrn untcrgovm yn martov abaca cor/yru5
47 Asd/o
blannyrn untcrgovm yn a3n amynn5 in[ mynk oragaworovm
ynk orbys badahaganov;3ovn5
57 Asd/o
blannyrn untcrgovm yn nayv martov cor/a/ my.kyru5 oronk Asdwa/ i zorov e parov
cor/agix anyl5
67 Asdwa/
martovn azad cor/ylov gamk e dwyl yv harcovm e a3t gamku5
77 Asdwa/
Ir ganqadysov;3amp e dysnovm martov g3ankovm yv
diyzyrkovm dy.i ovnyxo. amyn in[ yv trank untcrgovm Ir
blannyri my]1
A3=m el ygyk mi ‘okr el
knnynk Asd/o blannyru5 oronk wyrapyrwovm yn paxa-abys martovn5 myzaix amyn
mygin1
{zarmanak5 y;y asym5 or polor
martganx hamar Asd/o nbadagu mygn e1 2 Bydros 3:9 aswovm e5 or Asdwa/ [i ovzovm5 or in[6or mygu
gorswi1 A3sinkn xanganovm e5 or poloru mdnyn Ir arka3ov;3ovn1 Saga3n amyn mi
martov5 or bidi aba,qarhi Asdwa/ darpyr modyxovm e xov3x dalis5 tybi Ir
Arka3ov;3ovn pyrylov darpyr /racryr ovni1 Ta paxadrwovm e martganx anhadaganov3ovnnyri
darpyrov;3ovnnyrow1 Mynk hajaq ynk a.o;ovm5 or Asdwa/ a3s gam a3n martovn
aba,qarhov;3an hasxni1 Yv saga3n garo. e ;wal5 ;y Asdwa/ gar/ys ;y nov3nu [i
xanganovm5 kani or hajaq garo. ynk darinyrow abart3ovn a.o;yl1 Pann a3n e5 or
amyn mart Diro]u calov ir ov.in ovni yv yrp =amanagu ca5 wsdah y.yk5 or
anbadja- na el /ovng g/-i Diro] a-]yv` aba,qarhylow1 Garyvoru yrpy\k [tatarynk
a.o;ylovx a3n martganx hamar5 ovm Asdwa/ Inkn e myr go.kin tryl gam myz
modyxryl a3s g3ankovm1 Nov3nisg a3n =amanag5 yrp mynk ta-novm yn Diro]
Ygy.yxovm myg antamu5 Dyrn amyn mygis hamar darpyr blannyr ovni` ygy.yxov my]
cor/ylov1 Dysyk7 fizigagan marmnovm yrgov p]I]nyr [gan5 oronk nov3n
fovngxianyrn ovnynan1 Nman fovngxianyrow` a3o5 gan5 pa3x o[ nov3n1 Novnn e nayv
Diro] marminu gazmo. Ygy.yxovm5 ordy. amyn mygn ir dy.n ov fovngxian ovni yv mygu m3ovsix yrpy\k
a-awyl gam bagas [e1
O[ ok [i garo. a3s0r
aba,qarhyl5 isg wa.u Asd/o ta,dovm ki[ ;y ,ad badasqanadov cor/ anyl1 Ovsdi
Asdwa/ martovn naq ‘oqovm e1 “oqovm e himnaworabys1 Hin martovn qa[n e hanovm5
orbyszi Sovrp Hocin nori my] azadoryn cor/i1 A-anx a3s himnawor ‘o’oqov;3an
martn i wijagi [e\ linylov Asd/o ta,dovm1 Gam y;y nov3nisg lini5 aba mia3n
gwnasi1 Dysyk7 cidyliknyrn Asdwa/a,n[ix ,ad garyvor yn5 saga3n amynagaryvoru
[yn1 Y;y martu [i ‘oqwyl5 ir hin my.sagan mdkyru5 abrovmnyru yv cor/yrn
a.o;kow5 inknahsgo.ov;3amp ov zconov;3amp hnaraworin [a’ [yn hy-axyl5 aba
a3tbisi martu ,ad pani bidani [e Asd/o ta,dovm5 y;y [asynk` unthanrabys bidani
[e1 Saga3n nrank5 a3o\5 ‘rgwa/ yn5 a3t masin ga/ga/ [ga5 kani or Nor Hocyvor
/novnt yn ovnyxyl` sdanalow Sovrp Hocin1 A3s0r ,ad hawadax3alnyr yn irynx
cor/a/ my.kn 8artaraxnovm9 irynx my] y.a/ atamagan my.kow yv hancisd q.jow
,arovnagovm yn abryl` a-anx aba,qarhylov yv zcov,ov;3ovn anylov5 or a3t my.ku
norix [grgnwi1 Yv yrp mygu ‘or2ovm e ngado.ov;3ovn anyl` qradovm yn5 ;y` mi
tadir5 or [tadwys` i tyryv hanylow irynx [hasganalu5 ;y in[ e tadylu yv
himnaworabys mo-analow 1 Gorn;axis
5:12-136u5 ordy.
aswovm e7 8{e| or tovk nyrsinnyrin bidi tadyk
( a3sinkn` ygy.yxovx nyrs y.o.nyrin`
ygy.yxov antamnyrin ), isg trsinnyrin Asdwa/ bidi tadi7 ovsdi [aru ( a3sinkn` my.ku ) 2yr my]ix wyrxryk91 In[kan el syv agnoxnyrow my.ki dovn mdnynk5
miyvnov3n e ygy.yxin dy.3ag bidi lini5 kani or Asdwa/ e dy.3ag1 Osdi Asd/o
nbadagu martov ampo.]agan dransformaxian e agdiw my.aworix tybi agdiw srpov;3an
2cdow.i1 O\[ sovrpi5 a3l5 grgnovm ym5 srpov;3an 2cdo.i1 Ma;ymadiga3i lyzwow
asa/` hawadax3aln a3s g3ankovm asimbdodoryn e 2cdovm srpov;3an1 A3sinkn`
ansahmanory\n e 2cdovm5 anuntha\d e modynovm5 saga3n yrpy\k [i hasnovm1 A3n
hawadax3alu gam nov3nisg ygy.yxin5 oru dysnylow ir my] y.a/ my.ku` hantovr=ovm
e a3n5 grgnovm ym` hantovr=ovm e a3n5 AR+ANI {E\ HISOvSIN1 Yv Asdwa/ martov
a3tbisi ‘o’oqman hamar dwyl e polor anhra=y,d qorhovrtnyru5 ka3lyru yv5
amynagaryvoru5 Sovrp Hocin1 Mynk [y\nk asovm` 0rynknyru5 a3t masin Sovrp Hocin
Inku ghoca5 saga3n mynk yvs myr anylikn ovnynk1 Ygyk [my.atrynk Asd/ovn5 yrp
my.ki my] ynk ungnovm5 ipr5 in[ov| Asdwa/ myz [bahyx my.ki my] ungnylovx1 A3t
my.kn arty\n myr my] gar5 arty\n hasovnaxa/ er myr gamkow yv xangov;3amp5 yv
unthamynu a-i; er bydk or i ha3d ca1 A3o5 mynk [ynk garo. bahyl 0rynku5 ta
Sovrp Hocov cor/n e5 saga3n cony mynk garo. ynk cidagix linyl my.ku jana[ylov5
aba,qarhylov yv zconov;3an my]1 Asynk` sa yvs Sovrp Hocin gani5 y;y mynk ho=ar
sird ovnynank1
:y
Asd/o /racryrn in[bisin yn ygy.yxov antamnyrix amyn mygi hantyb` t=war e asyl1
Saga3n hima Aprahami yv Sa-a3i 0rinagi himan wra ( ?nntox 16:1-5) ovzovm ym awyli manramasn qosyl a3n masin5 ;y
in[bys mynk garo. ynk qancaryl Asd/ovn a3t /racryrn iraganaxnylov my]1 Mynk
gdysnynk nayv5 or martov azad gamku garo\. e my/ tyr qa.al mart6Asdwa/
harapyrov;3ovnnyri my]1
A-a]inu5
orow mynk garo. ynk qancaryl Asd/ovn5 ta ga/ga/yln e
Asd/o amynazorov;3anu5 ga/ga/yln e5 or Na garo. e hra,knyr anyl myr g3ankovm1
<ad hajaq5 iratrov;3ovnu myz a3nkan /anr e ;wovm5 or mda/ovm ynk5 ;y Asdwa\/
el [i garo. 0cnyl a3s irawijagovm1 Sa-an cidyr5 or inku wa.ovx i wijagi [er yryqa ovnynalov1
In[bys nayv artyn das dari er anxyl5 in[ Asdwa/ orti er qosdaxyl Aprahamin1
:yryvs Sa-an nayv hovsahadov;3ovn er abrovm5 kani or darinyrn anxnovm ein5 isg
broplymu` yryqa [ovnynalu5 mnovm er1 Yv
Sa-an sgsyx [hawadal5 or Asdwa/ gro. e hra,k anyl1
Yrgrort5
mynk garo. ynk qancaryl Asd/ovn5 yrp mda/ynk5 ;y Asdwa/ myr 0cnov;3an
garikn ovni Ir /racryrn iracor/ylov hamar1 Sa-an hynx a3tbys el md/yx5 yrp ir
sbasovhovn ov.argyx Aprahami hyd knlov1 Xawok5 a3s0r ,ad hawadax3alnyr gan5
oronk gar/ovm yn5 ;y a-anx irynx /a-a3ov;3an Asd/o cor/u ggancni1 <ad xawali
e1 Mynk /a-a3ovm ynk Asd/ovn kani or Asdwa\/ e myz bydk5 Asd/o 0rhnov;3ov\nn e
myz bydk5 yrgnkovm can2y\r yn myz bydk5 saga3n o[ yrpyk a3n pani hamar5 or myr
0cnov;3an garikn Asdwa/ ovni1 Ta Asdwa/ myz o.ormov;3ovn e anovm5 yrp myz
gan[ovm e /a-a3ov;3an1
Yrrortu1
Mynk garo. ynk qancaryl Asd/o /racryru myr g3ankyrovm i ha3d calovn5 yrp
anhampyr ta-nank yv [sbasynk5 or Asdwa/ a3t in[6or pann Inkn ani myr
g3ankyrovm1 Usd Asd/o =amanagaxov3xi5 Aprahamin orti qosdanalovx min[yv ortov
/nwylu bydk e anxnyr !$ dari1 Saga3n !) dari anx Sa-ai hampyrov;3ovnu hadwyx1
Gam hi,ynk Mowsysin5 oru Ycibdosovm ‘ro2yx hryanyrin a-a]nort linyl5 saga3n
mia3n $) dari anx Asdwa/ nran nov3n nbadagow Ycibdos ov.argyx1 Hajaq Asdwa/ myz
sbasyxnyl e dalis5 orbyszi myz badrasdi a-a]iga3ovm gadarwylik iratar2ov;3anu1
Hajaq` myz sbasyxnyl e dalis5 min[yv or myr g3ankyrovm y.a/ in[6or my.ku
makrwi1 Hajaq el` myz sbasyxnyl e dalis5 min[yv or myr hawadkn amrana1 Hajaq
el` orbyszi myr sbasylov un;axkovm myz tidylu omanx hamar ,ahygan lini1 Hajaq
el` myz sbasyxnyl e dalis5 orbyszi da o[ ;y myr ovza/u5 a3l myr ovza/ix ,ad
awyli lawu1 Yv wyr]abys5 hajaq el` Asdwa/ myz sbasyxnyl e dalis mia3in Iryn
ha3dni badja-nyrow1
{orrort1 Mynk garo. ynk
qancaryl Asd/o blannyrin5 yrp in[6or mygin ;ov3l dank5 orbyszi myz trti a3nbisi
pan anylov5 oru mynk cidynk` [bydk e anynk a-anx asdwa/a3in a-a]nortov;3an1
Aprahamu yvs hama2a3nwyx Sa-a3i hyd5 yrp ir mod a-aw Hacarin5 [na3a/5 ys
hamozwa/ ym5 or na cidyr5 or sqal e anovm1 Myr g3ankyrovm el hajaq myz harazad
martig myz a-a]argovm yn ka3lyr anyl5 oronk mynk cidynk` sqal e anylu5 pa3x`
hajaq anovm ynk1 Y;y Aprahami hamar agnha3d er5 or Sa-a3i qorhovrtu sqal e5 aba
awyli hajaq myr hamar t=war e hasganalu` a3t ka3lu sqal e5 ;y` ji,d e1 {a’ani,u
garo. e linyl hydyv3alu7 art3o|k a3t a-a]argu my.k cor/ylov e danovm5 gam` a3t
a-a]argow my.ki hyd cor/arki my] ynk mdnovm1 Y;y` a3o5 aba bydk e xangaxa/
a-a]ag5 ovmix el or lini` gdraganabys myr=wi\1 Wsdah y.yk5 or a3t myr=ovmix
a-a] ygo. a.movgu5 clqaxawankn ov gorovsdu ,ad awyli
anwdanc yn5
Hincyrort1
Mynk garo. ynk qancaryl Asd/o /racryrin5 y;y [mda/ynk myr ararknyri
hydyvanknyri masin1 Sa-ai ara/i a-a]in paxasagan hydyvankn a3n y.aw5 or Hacaru
sgsyx a-hamaryl Sa-a3in5 yrp hasgaxaw5 or h.i e Aprahamix1 Saga3n ar3ovnali
;,namov;3ovnu Sa-a3i yv Hacari =a-ancnyri mi]yv ,arovnagwovm e min[yv 0rs1 Hamar3a amyn ,apa; dasn3ag
anmy. martig yn sbanwom yrgov go.mix el1 Yv a3s gonfligdn anhnar e gancnyxnyl5
min[yv Hisovsi wyratar2u1
Yv
wyr]abys wyxyrrortu1 Ys gqancarym Asd/o /racryrin im hantyb5 y;y im
anha]o.ov;3ovnnyri my] ovri,nyrin my.atrym1 A3tkan pan anylovx hydo Sa-an
Aprahamin my.atryx gadarwa/i my]1 Gar/ys ;y inku hry,dagi bys anmy. er1 Ovri,in my.atrylov mda3nov;3ovnu yd e cnovm min[yv
Ytymagan bardyz7 Atamu my.atryx Ywain5 Ywan` 02in5 saga3n poloru bad=wyxin5
kani or polorn el my.ki irynx pa=inn ovnyin1 Ovsdi5 myr g3ankovm y.a/
broplymnyri hamar mia3n ov mia3n myz na3ynk5 badja-u naqyva-a] myr my] oronynk1
Saga3n qancaryl Asd/o blannyrin5 [i\
n,anagovm` qa’anyl a3n1 In[bys wyru dysank5 y;y Asdwa/ oro,yl e5 aba bydk e
gadari1 Sa-an ov Aprahamu a3tka~n qancaryxin Asd/ovn5 saga3n Asd/o oro,a/u
gadarwy\x1 Barzabys Asd/ovn qancarylu my.k e5 isg my.kn ir hydyvanknyrn ovni5
oronx my]ow by\dk e anxnyn polor nrank5 owkyr gama ;y agama ‘or2yl yn qancaryl
Asd/o /racryrin1 Ovsdi my.kix qovsa’ylov mi]oxnyrix mygn el Asd/o gamkin liowin
drwyln e` Hisovsi my] linylow1
A3s0r ys a.o;ovm
ym5 or amyn mi hawadax3al garo.ana Diro] my] mnal5 orbyszi Dyru nran 0cdacor/i Ir ‘a-ki hamar1 Amyn1
Asdwa/ 0rhni amynkt1