Asd/o Ov=u
Barcyv Ysa3an
www.luys.org
Clyntyl5 AMN 2003
Hawadax3alnyri hamar
ca.dnik [e5 or Asdwa/ amynazor e yv a-anx Nra gamki o[in[ [i linovm diyzyrkovm1
Yv ta pnagan e naqyva-a] a3n badja-ow5 or o.] diyzyrkn Asd/o 2y-ki cor/n e1
Saga3n ygyk a3s0r awyli manramasn qosynk a3t diyzyrku sdy./o. Asd/o ov=i masin5
‘or2ynk hasganal5;y in[ pan e ov=n unthanrabys yv masnaworabys qosynk Asd/o
ov=i yv a3t ov=i yryvov3;nyri masin1
Xangaxa/ ov=i ardaha3dman hamar anhra=y,d
e mi]awa3r5 ordy. a3t ov=u garo. e
i ha3d cal1 O|rn e a3t mi]awa3ru1 Naq` ta madyriai n3ov;agan olordn e5 isg
hydo` hocyvoru1 Martn ov=i a-ovmow oro, aztyxov;3ovn oni mia3n n3ov;agan
mi]awa3yri wra5 yv ori masin awyli manramasn gqosynk sdoryv1
A3=m harx7 I|n[ e ov=u1 {ym gar/ovm5 ;y a3s0r in[6or mygu garo. e sba-i[
badasqan dasl a3s harxin1 Myqaniga3i himku gazmo. N3ovdoni yryk 0rynknyru
hsdagoryn dasis yn ov=i [a’man 0rina[a’ov;3ovnnyru tasagan myqaniga3ovm1 Saga3n
a3t 0rynknru ,r]anxovm yn a3n harxu5 ;y i|n[ e ov=u1 A3s harxi badasqanin
cidnagannyru oro, [a’ow modyxan5 yrp cidov;3ovn nyrmov/wyx enyrcia3i c.a’aru1
Yv a3s0r5 ;yryvs oro, wyrabahovmnyrow5 garo. ynk dal ov=i hydyv3al sahmanovmu
tasagan myqaniga3i hamar7 hamagarci enyrcia3i a3n masu5 oru /aqswovm e
hamagarci my] mdno. 0p3ygdnyrin tragan gam paxasagan aracaxovm ha.ortylov
hamar5 go[wovm e ov=1 Hydyvabys ov=u ta nov3n enyrcian e5 oru a-i; e ta-novm
,ar=man1 Isg ;y in[ pan e enyrcian5 awli law e [qoranank1 Mia3n hi,ynk enerciai
bahbanman 0rynku5 usd ori enyrcian [i gor[ovm5 a3l ‘oqwovm e mi 2yvix m3ovsi
gam ‘oqanxwovm e mi 0p3ygdix` m3ovsi1 Yv ov=n a3n gabn e5 or co3ov;3ovn ovni
enyrcia3i darpyr ‘oqanxovmnyri mi]yv1 Ovsdi ov=n i ha3d e calis mia3n a3n
tybkovm5 yrp enyrcian anxnovm e mi 2yvix
m3ovsi gam ‘oqanxwovm e mi 0p3ygdix myga3l 0p3ygdi1 Yv a3t ov=i my/ov;3ovnu
ji,d a3nkan e5 orkan or 2yva’oqwa/ gam ‘oqanxwa/ enyrcia3i my/ov;3ovnn e1 A3n
enyrcian5 or Asdwa/ ha.ortyx diyzyrkin` diyzyrku sdy./ylovx5 yrpy\k [i gor[ovm
gam bagasovm1 Enyrca3i bahbanman 0rynku ov..agioryn abaxovxovm e Asd/o
co3ov;3ovnu5 kani or abaxovxovm e Asdwa/a,n[ix myz wa.ovx ha3dni a3n ‘asdu5 or mia3n Asd/o ov=u yrpy\k [i
garo. bagasyl gam wyranal1 Ysa3i 40:28- ovm gartovm ynk7 8Yrgri /a3ryri
Sdy./i[u [i\ hocni ov [i\ ;ovlana91 Badgyrawor
asa/` in[kan or enyrcia Asdwa/ tnovm e5 nov3nkna el yd e wyrxnovm (N3ovdoni
yrrort 0rynku)1 Nyrga3is cidov;3an hamar
hawyr=agan ,ar=i[ badrasdyln anhnar e5 kani or cidov;3ovnn a3=m cor/ ovni mia3n
harapyragan ‘ag hamagarcyri hyd5 oronx enyrcydig -ysovrsnyru sahmana’ag yn5 yv y;y trsix hamagarcu
enyrcia [sdana (in[u linovm e harapyragan ‘ag hamagarcyri hyd) yv a3n [ov..ortwi5 aba sba-ylow ir nyrkin
enyrcian5 hamagarcu gtatari co3ov;3ovn ovnynalovx (;yrmotinamiga3i
yrgrort 0rynku)1 Hawyr=agan ,ar=i[ hnarawor e mia3n a3n tybkovm5 yrp
hamagarcn in[6or gyrb gabwa/ e enyrcia3i ansba- a.p3ovri hyd5 a3sinkn hamagarci
sba-a/ enyrcian Asdwa/ inkn e wyragancnovm5 kani or enyrcia3i miag ansba-
a.p3ovrn Asdwa/ e1 A3tbisi hamagarci 0rinag e Hisovsi harov;3ovn a-a/ marminu5
gam` myr ‘a-awor3al marminu` ha’,dagov;3ovnix gam myr harov;3ovnix hydo1
:an2raxgan n3ov;i magartagovm lov3su` fodonnyri hosku5 enyrcia3i ardaha3dman
myz hamar y;y o[ hasganali5 aba cony dysanyli 2yvn e5 oru mynk garo. ynk
ungalyl1 Yv Howhannov a-ak3ali a3n bntovmu5 or Asdwa/ lov3s e (1 Howhannov 1:5) o[ mia3n hocyvor imasd ovni5 orin polors el law /ano;
ynk5 a3lyv hasdadovm e a3n5 or Asdwa/ e diyzyrkovm y.a/ enyrcia3i yv ov=i miag
a.p3ovu1 Yv kani or Asdwa/ ansgizp ov anwyr] e (Ysa3i 40:285 1 Dimo;yos 1:17 yv a3ln), aba Nra enyrcian el
Ir bys ansahman e1 Ylnylow Howhannov a-ak3ali wyrohi,3al qoskyrix omank bntovm
yn5 or y;y Asdwa/ lov3s e5 aba arycagn e Asdwa/u1 Sa g-aba,dov;3an dano.
molorov;3ovn e1 Arycagi enyrcian cnalow sba-wovm e yv ha,wargwa/ e5 or ^
miliart dari hydo a3t 8asdwa/u9 gtatari co3ov;3ovn ovnynalovx1 8Lov3s9 asylow
Howhannov a-ak3alu ngadi ovni a3n5 or g3ankn a-anx Asd/o anhnar e1 Yrgri wra
g3anki badja-u ,adyru hamarovm yn arycagu1 Saga3n arycagi ,ovr] Yrgrix paxi *
my/ moloragnyr yvs gan5 oronk ang3ank yn1 Wyr]abys5 arycagi ja-aca3;ovmn inknin
my/ a-y./wa/ e cidov;3an hamar1 In[ qosk5 Asdwa/a3in enyrcian5 ori
ardaha3dov;3ovnnyrix mygu lov3sn e5 mi ovri, pan e5 orin Asdwa/a,ovn[u hajaq
8Asd/o ‘a-k9 e anwanovm yv orn ovnynalow lov3si polor hadgov;3ovnnyru5 nayv ,ad
awylin e kan lov3su1 Asdwa/a3in enyrican ir iragan wijagow dysnovm ynk
Ha3dnov;3ovn 21:23 hamarovm5 ordy. ngaracrylow yrgir i]a/ yrgna3in
Yrovsa.ymu5 a-ak3alu crovm e7 8Ka.akn
aryvi ov lovsni garik [ovni5 or a3n lovsaworyn5 kanzi Asd/o ‘a-kn e a3n lovsaworovm
yv nra jracu Ca-novgn e91 A3n5 or Asdwa/a3in enyrcian e ,ar=ylov xangaxa/
hamagarc` abro. gam [abro.5 hsdagoryn yryvovm e nayv hydyv3al hamarix7 8777 orbyszi amyn pani my] Asdwa/ ‘a-aworwi`
Hisovs Krisdosi 2y-kow9 (1 Bydros 4:11):
Harapyraganov;3an
hadovg dysov;3ovnu omanx gar/ikow harxagani dag e tnovm paxar2ag hamagarci5
a3sinkn Asd/o co3ov;3ovnu1 Saga3n a3sbys mda/ylu sqal e1 Hamagarcyru
harapyragan ‘ag yv angaq yn mia3n a3n badja-ow5 or a3t hamagarcyri aba-a/
enyrcian [i lraxwovm trsix` a3l hamagarcix5 yv ,ovdow a3t hamagarcuu tatarovm e
co3ov;3ovn ovnynalovx1 A3n5 or xangaxa/ n3ov;agn hamagarc garo. e inknovrov3n
hantys cal` ir angaq dara/a[a’agan yv enyrcydig pa.atri[nyrow5 ir hamar=yk
0rina[a’ov;3ovnn ovni hocyvor olordovm5 orn Asdwa/a,n[ix myz ha3din a3n ‘asdn
e5 or Asdwa/ azad undrov;3an irawovnk e dwyl Ir sdy./a/ cidagix eagnyrin` mart
;y` hry,dag1 Hama2a3n nov3n harapyraganov;3an dysov;3an bosdovladnyrix mygi5
lov3si aracov;3ovnu paxar2ag e n3ov;agan mi]awa3rovm5 a3sinkn nov3nn e xangaxa/
ha,warga3in hamagarcovm1 A3s ‘asdu qosovm e a3n masin5 or [na3a/ hamagarcyrovm
dy.i ovnyxo. broxysnyri yv ha,wargnyri harapyragan angaqov;3anu yv ‘agov;3anu5
ga nayv paxar2ag hamagarc5 ori my] mdnovm yn polor hamagarcyru` nayv martu1 Sa
n,anagovm e5 or o[in[ [i linovm paxar2ag hamagarcix` Asd/o gamkix tovrs5 a3n
in[ mynk wa.ovx cidynk Asdwa/a,n[ix (H-owmyaxis 9:19)1 Yv orkan untcrgovn e hamagarcn5 a3nkan awyli
xa3dovn5 awyli untc/wa/ e i ha3d calis Asd/o ov=u1 Sa ji,d e nayv martov hamar7
orkan na drwovm e Asd/o gamkin5 a3nkan xa3dovn e nra mi]oxow i ha3d calis Asd/o
gamku yv ov=u1 Ysa3i 40:316ovm gartovm ynk7 8Diro]n abawino.nyri ov=u bidi norocwi5 777bidi wazyn ov [;ovlanan5 bidi
ka3lyn ov [hocnyn91 Hydyvabys Asd/o gamku ta nov3n Asd/o enyrcian e`
‘oqanxwa/` ov=i wyr a/wa/1 O[ ok [i garo. tym gancnyl Asd/o gamkin (H-owmyaxis 9:19)5 kani or yrp
Asdwa/ in[6or pan e anovm5 aba Nra enyrcian5 i darpyrov;3ovn martganx yv
hry,dagnyri5 hydyvabys nayv ov=n5 ansba- e yv ansahman my/5 o[ ok [i garo.
awyli my/ ov= cor/atryl` ganqylov hamar Asd/o gamku` ov=u1 Yv Asdwa/ Ir
enyrcia3ix5 hydyvapar nayv ov=ix5 pa=in dwyx polor ha,warga3in hamagarcyrin5
orbyszi trank co3ov;3ovn ovnynan5 in[bys nayv Ir sdy./a/ eagnyrin5 isg a3t
eagnyrix cidagixnyrin dwyx a3t ov=n 0cdacor/ylov azad gamk5 oru o[ a3l in[ e
y;y o[ nov3n wyru hi,wa/ harapyraganov;3onu1 Saga3n Ir ov=ix mas dalow5 Asdwa/
Irynix mas [dwyx5 in[bys or bntovm yn aryvyl3an gronnyru yv a3t gronnyri
=amanagagix darpyragnyru1 Ta anhy;y;ov;3ovn e5 kani or5 y;y a3tbys e5 aba
martovu t=o.k cnalow5 Asd/ovx mi masnig e ir hyd t=o.k danovm1 Yv kani or ta
anhnar e5 aba a3t sadana3agan ovsmovnknyru bntovm yn5 or t=o.k [ga1 Ys ,adyrix
ym lsyl7 i~n[ t=o.k5 i~n[ traqd5 in[ ga6[ga a3sdy. e1 Sa gor/anarar qapyov;3ovn
e1 Im ovnyxa/u dalow in[ or mygin5 ys polorowin el in2 gam in2nix mas [ym
dalis1 I darpyrov;3ovn Asd/o5 polor sdy./wa/ eagnyri y-3ag pnov;3an mi masu
gazmovm e marminu5 oru nayv enyrcia e1 Saga3n Asd/o y-3ag pnov;3ovnu o[ ;y
enyrcian e5 a3l Sovrp Yrrortov;3ovnu1 Isg Sovrp Yrrortov;3an an2yru ov= gam
enyrcia [yn5 a3l linylow Asdwa/ a3t an2yrn 0=dwa/ yn enyrcia3ow` ov=ow1 )rinag`
Yhowa3i Wganyru bntovm yn5 or Asd/o ov=u Sovrp Hocin e yv a3n an2 [e1 Sa calis
e Asdwa/a,ovn[u irynx qy.a;3ovrwa/ ;arcmanov;3ovnix5 in[bys nayv nov3nkan
qy.a;ov3ovrwa/ irynx mygnapanov;3ovnix1 Sovrp Yrrortov;3an masin 2yz a-a]nyrovm
pawaganin qosyl ynk5 ovsdi ys a3s0r [ym ovzovm awyli manramasn ,o,a’yl a3s
;yman1
Yrp Atamu Ytymagan
bardyzovm er5 nra gamku yv ov=u nov3nbys miady. ein
hantys calis5 kani or Atami gamku yrpy\k [er hagasovm Asd/o gamkin1 A3sinkn
pawagan er Atamu gamynar in[6or pan anyl5 yv anhaba. garo. er ov= cor/atryl`
gadarylov a3n1 Aha a3sbys er Atamu ha.ort Asd/o ov=in` ir ty-yvs anmy. yv
hocyvor olordovm agdiw hocov mi]oxow1 Ta hydo5 yrp Atamix sadanan qlyx nra azad
gamku5 Atamu zrgwyx nayv Asd/o ov=in ha.ort linylovx1 Harapyragan pax
hamagarcix5 yrp ir enyrcian` ov=u5 na himnaganovm sdanovm e Asd/ovx5 Atamn
anxaw harapyragan ‘ag hamagarci1 Aha ;y in[ov5 yrp mynk Asd/o gamki my] ynk5
aba Asdwa/ e myz dalis Ir gamku gadarylov ov=u` enyrcian5 yv mynk barzabys o[
mi mas [ovnynk a3t ara/i my]5 ji,d a3nbys in[bys movrjin ov=u h3ovsnn e dalis`
myqu q’ylov1 Ovsdi Asd/ovx a-akylov;3ovn ovnyxo.nyru mi\,d ha]o.ovm yn1 Pnagan
martn a3=m sadana3i gamkow yv xangov;3amp e lxwa/5 hajaq nayv ov=ow1 Pa3x kani
or Asdwa/ [a’ e tnovm a3t ov=i ardaha3dmanu5 aba pnagan martov hamar gamkn ov
ov=u daran]adwyxin5 kani or Asdwa/ ;ov3l [i dalis5 or sadanan ir o.] ov=n i
cor/ tni5 [na3a/ or sadanan ,ad e xanganovm ir o.] ov=n i cor/ tnyl1 Usd
eov;3an5 y;y gamkn anhnar e i gadar a/yl5 aba a3n log xangov;3ovn e1 Ovsdi
xanganaln a,qarh ygaw5 yrp a,qarh ygaw my.ku1 Hydyvabys xanganalu my.k e1
Hi,ynk Mowsysin drwa/ 106rt 0rynku7 mi\ xangaxir (Ylix 20:17)1 Pa3x [e| or5
garo. e harxnyk5 martig garo. yn law panyr el xanganan (manawant
gynax asylis)1 Xanganalu linovm e yrgov dysagi7 gam xanganovm ys
ovnynal5 gam xanganovm ys dal ko ovnyxa/u1 My.kn a-a]inn e` ovnynalu5 yv o[ ;y
dalu1 Y;y a3n o\[ ovnynalov xangov;3ovn e5 yv o\[ el dalov5 aba a3n any/k e gam
garygxank e1
In[ qosk5
any/ku my.k e5 isg j,marid garygxanku (o\[ gy./aworov;3ovnu5 or nov3nbys my.k e) myz garo. e
yv bydk e trti a.o;ylov a3n martov hamar5 orin hantyb garygxankow ynk
lxwa/1
Madyria3i
n3ov;agan yv hocyvor ,yrdyrovm cor/o. 0rynknyri
hamymdov;3ovnnyru garo. yn ,ad ovsanyli linyl Diro] Sdy./acor/ov;3ovnu
hasganalov hamar1 Aha ;y in[ov mynk hajaq ynk 0rinagnyr pyrovm pnacidov;3ovnix1
Nov3n 0rynknyrn yn cor/ovm ;y\ n3ov;agan olordovm5 ;y\ hocyvor1 Yv ta pnagan e5
kani or nov3n )rynstirn e cor/yl ;y\ madyria3i n3ov;agan olordovm5 ;y\ hocyvor1
Asdwa/ Ir gamku` 0rynknyru5 tryx madyriai wra` a-anx a-an2naxnylov n3ov;aganu
hocyvorix1 Asdwa/a,ovn[n ovsovmnasirylow mynk jana[ovm ynk Asd/ovn1 Nov3nn e
nayv pnacidov;3an baraca3ovm1 Saga3n in[ov| Asdwa/ hocyvor olordi hamar dwyx
Asdwa/a,ovn[u5 isg n3ov;agani hamar` o[in[ [dwyx1 A3n barz badja-ow5 or
n3ov;agan olordu mynk garo. ynk myr fizigagan marmni zca3arannyrow ov knnylow
jana[yl` jana[ylow Asd/ovn5 in[n anhnar e hocyvor olordovm5 kani or Ytymix
tovrs martu zrgwyx hocyvor zca3arannyrix1 Tar23al a3s masin a-a]nyrovm 2yz
qoswyl e1 Barzabys zarmanal garyli e a3n cidnagannyri hocyvr govrov;3an wra5
oronk qoranalow pnacidov;3an my]5 [yn dysnovm Asd/o hzor 2y-ku1
A3sbisow5 wyru ,aratrwa/ix garo. ynk
hydyvxnyl5 or diyzyrkovm xangaxa/ ov=i a.p3ovn Asdwa/ e1
A3=m harx7
art3o|k Asd/o ov=u nov3n gyrb e ardaha3dwovm madyriai n3ov;agan yv hocyvor
olordnyrovm1 Sdory gdysnynk5 or [na3a/ a3t olordnyri darpyrov;3ovnnyri` a3o\5
Asd/o ov=u nov3nn e amynovryk` madyria3i polor ,yrdyrovm1 Madyriai n3ov;agan yv
hocyvor olordnyri himnagan darpyrov;3ovnn a3n e5 or n3ov;agan olordn arcasikn e
dara/ov;3an yv =amanagi5 isg hocyvor olordovm [ga dara/ov;3ovn yv =amanag1
Hydyvabys [ga nayv massa5 g,i-5 ;an2raxagan n3ov;1 Saga3n sa [i n,anagovm5 ;y
hocyvr olordu enyrciazovrg mi]awa3r [e1 :y in[n e yv in[bisin e enyrcian
hocyvor olordovm5 a3s0r mynk [ynk garo. wsdahoryn asyl1 Saga3n Asdwa/a,ovn[u
myz hnaraworo;3ovn e dalis oro, yn;atrov;3ovnnyr anyl1 )rinag` hry,dagnyrn
0=dwa/ yn ov=ow (2 :ysa.onigyxis 1:7)5 a3sinkn` enyrcia3ow5 ji,d in[bys mynk5 mia3n a3n
darpyrov;3amp5 or mynk i wijagi ynk ov=i wyra/yl myr ovnyxa/ enyrciai mia3n
ann,an ‘oku masu5 oru govdagwa/ e myr mgannyrovm1 Ihargy5 cidyliknyri mi]oxow
mynk garo. ynk dirabydyl ah-yli my/ ov=yri5 saga3n a3t ov=yru myr marmnix tovrs
yn yv wraapyrwovm yn mia3n madyriai n3ov;agan olordin1 Hry,dagnyri ov= ovnynaln
art3o|k n,anagovm e5 or hry,dagnyrn el marmin ovnyn1 A3o\5 ihargy\1 +amanagn e
hasganal yv cidagxyl5 or myr yrgna3in y.pa3rnyru ,ad darpyr [yn myzanix1 Myr yv
nranx darpyrov;3ovnu kanagagan e yv o[ ;y oragagan1 Dysyk5 polor sdy./wa/
cidagix eagnyri hamar y-3ag pnov;3ovn n,anagovm e ovnynal hoci5 an2 yv marmin1
A3=m a3t hoci5 an2 yv marmni ‘oqaryn ygyk asynk` hoci5 an2 yv enyrcia1 “oqwy|x
in[ or pan1 O\[1 O[i\n[ [‘oqwyx5 kani or marminu nayv enyrcia e1 Mynk nov3nisg
garo. ynk ha,wargyl a3t enyrciai my/ov;3ovnu` xangaxa/ n3ov;agan marmni massan
pazmabadgylow lov3si aracov;3an ka-agovsovn1 In[bisi enyrcia e hry,dagnyri
marminnyru5 mynk [cidynk1 Cidynk mia3n5 or a3n massa [e1 Saga3n cidynk nayv5 or
a3n garo. e ‘oqwyl massai` ;an2raxagan n3ov;i5 yrp hry,dagu ha3dnwovm e martov
dyskow (Ypra3yxis 13:2)1 Hnarawor e5
or ta enyrcia3i myz anha3d mi dysag e5 a3sbys asa/` naqaenyrcia5 Asd/o enyrcian
ir sgzpnagan wijagow5 oru sgizp e dalis enyrcia3i m3ovs polor dysagnyrin`
dransformaxia3i =amanag i ha3d callow orbys ov=1 Aha ;y ordy. e nayv Asd/o
hra,k anylov garo.ov;3ovnu1 Soworagan n3ov;i zancwa/u Na garo. e ‘oqyl5 a3sbys
asa/` naqaynyrciai5 yv aba a3n wyra/yl mygovri, enyrcia3i gam n3ov;i (cawazanix` 025 =a3-ix` ]ovr 5 ]rix` cini yv a3ln)1 Yv a3s enyrcia3i dransformaxman zorov;3ovnu mia3n Asd/o
myna,norhn e1 Qoskn a3sdy. ,ocov enyrcia3ix elygdragan gam ginydig enyrcia
sdalalu [e5 o[ el adomi mi]ovgi enyrcian ar2agyln e1 Srank barzabys enyrciai
‘oqanxovmnyr yn mi n3ov;agan 0p3ygdix m3ovsi5 yv o[ ;y enyrciai dransformaxia1
Enyrciai dransformaxia n,anagovm e oro,agi kanagov;3amp enyrcia dy.a’oqyl n3ov;agan
orordix tybi hocyvor olord yv haga-ag1 Ovsdi o[ ok [i garo. hra,k cor/yl a-anx
Asd/o mi]amdov;3an1 Covxy harxnyk7 mi;y| sadanan hra,knyr [i cor/ovm1 O\[5 [i
cor/ovm1 Nra enyrcian [a’azanx my/ linylow5 a3novhantyr25 sahmana’ag e5 kani or
a3n [i lraxwovm enyrciai ansahman a.p3ovrix` Asd/ovx5 in[bys or Asd/o
hry,dagnyrinn e lraxwovm1 Aha ;y in[ov Asd/ovn hawadarim hry,dagnyru mi\,d
ha.;agan yn (Ha3dnov;3ovn 12:7-9)1 <ad hnarawor e5 or sadanan yv ir
tyvyru snwovm yn pnagan martov yv gyntaninyri a-anx a3n el q.jovg
enyrco-ysovrsnyrix1 Aha nayv ;y in[ov e martn a3tkan crawi[ tyvyrin (Margos 16:9, Ma;yvos 8:31 yv a3ln)5 oronk in[6or pan anylov hamar bydk e magapov3/ g3ank waryn
gyntanov gam martov my] gam wra1 Fizigagan marminn ir ,ovr] sdy./ovm e pioelygdramacnisagan
ta,d5 oru hy,doryn garyli e ,ahacor/yl5 a.awa.yl` ‘asdoryn a-anx tib[ylov a3t
marmnin1 Ovsdi martu nov3nisg [i el zca5 or ir wra magapov3/ ga5 oru garo. e
a.awa.yl clqov.y.i piota,dyru5 a3sinkn` mdkyru5 in[in polors ka]a/ano; ynk5 yv
amyn roby badrasd e nayv qov=yl nyrs`
marmni my]1 Art3ovnku linovm e a3n5 or martu sgsovm e zanazan hiwantov;3ovnnyr
2y-k pyryl5 /yranal yv i wyr]o` mahanal5 kani or piota,dyri a.awa.ovmu
hancyxnovm e 0rcanizmi nyrta,nagov;3an qaqdman1 Isg sadanai ara/u o[ ;y
hra,knyr yn5 a3l ajbararov;3ovn` himnwa/ n3ov;agan yv hocyvor olordnyrovm y.a/
0rina[a’ov;3ovnnyri qoru imaxov;3an wra1 Na [i garo. enyrcian dransformaxiai
yn;argyl n3ov;agan olordix` hocyvor5 yv haga-agu1 Asynk` ta nov3nisg Asd/o
hry,dagnyru [yn garo. anyl5 y;y [ovnynan Asd/ovx ;ov3ldwov;3ovn5 hydyvabys nayv
zorov;3ovn1 Aha ;y in[ov 2
:ysa.onigyxisovm qosylow hagakrisdosi masin5 Bo.os a-ak3alu crovm e7 (2:9)7 8An0ryni
calu sadana3i aztyxov;3ovnow e5 polor zorov;3ovnow yv n,annyrow ov sovd
hra,knyrow91
Madyriai
n3ov;agan yv hocyvor ,yrdyrn ovnyn irynx soxialagan yn;a,yrdyru1 Yv Asd/o ov=u
paxar2ag e nayv a3t yn;a,yrdyri wra1 Omank covxy harxnyn7 i|n[bys e paxar2ag5
yrp ,ad hry,dagnyr yv martig Asd/ovn [yn yn;argwovm1 Ihargy\5 saga3n a3t
absdampnyri a-a3=m co3ov;3ovn ovnynalu Asdwa/ /a-a3yxnovm e Ir nbadagnyrin1 Yv
yrp a3t nbadagnyrn iracor/wyn5 aba gtatari nayv a3t absdampnyri linylov
anhra=y,dov;3ovnu1 Yv in[bys dandirovhin e a.pn alwylow ov mi dy. hawakylow
lxnovm a.pamanu5 a3nbys el polor nrank5 owkyr absdamp yn Asd/ovn5 bydk e hawakwyn
yv lxwyn diyzyragan a.panox` t=o.k1
Nyrga3ovms
martu o[ mi i,qanov;3ovn [ovni hocyvor olordovm1 Hocyvor olordovm a3=m
i,qanov;3ovn ovnyn mia3n Asd/ovn hawadarim hry,dagnyru5 yv orkan my/ e hry,dagi
hzorov;3ovnu` ov=u5 a3nkan na awyli my/ i,qanov;3ovn ovni hocyvr olordovm5
a3nkan awyli mod e gancna/ Asd/ovn` yrgna3in hiyrarqia3ovm1 Saga3n5 in[bys wyrn
artyn asaxink5 irynx zorov;3amp n3ov;agan madyria3i wra aztylu mimia3n Asd/o hramanow
e linovm1 Asdwa/a,n[ovm Asd/ovn hawadarim hry,dagnyru mia3n Asd/o gamkn yn
gadarom5 oru nayv irynx gamkn e1 Aha ;y orn e nranx my/ ov=i a.p3ovru1 Nrank
ampo.]owin irynx pa=in ov=n ov gamku tryl yn Asd/o
dramatrov;3an dag1 Ty5 isg Asdwa/ el anhra=y,dov;3an tybkovm garo. e a3t ov=u pazmabadgyl1 Ji,d in[bys martov baraca3ovm5 y;y5
ihargy5 martu garo.anovm e mnal Asd/o gamki my]1
Saga3n
o|rn e a3n myqanizmu5 orow Asdwa/ i cor/ e tnovm Ir ov=u1 {zarmanak y;y asym5
or a3t myqanizmu nov3nn e madyria3i polor ,yrdyri yv yn;a,yrdyri hamar1 Gartank
Ysa3i 55:10-116u7 8Kanzi in[bys an2ryvn ov 23ovnn yn i]novm yrgnkix yv yd [yn ta-novm5 a3l
yrgirn yn o-ocovm ov a3n bd.apyr ov arcasapyr tar2novm5 xano.in syrm yv ovdo.in
hax dalis5 Im pyranix yla/ qoskn el nov3n gyrb bidi lini5 barab [i\ wyrata-na
tybi In25 a3l Im gamku bidi gadari91 A3s qoskyrix hasganovm ynk5 or Asd/o
Qoskow e i ha3d calis Asd/o ov=u1 )rinag` myr qosku o[ mi ov= [ovni5 saga3n yrp
Asdwa/ e qosovm5 a3n i gadar e a/wovm 8Kanzi
Na asax ov y.aw5 Inku hrama3yx` ov hasdadwyx9 ( Sa.mos 33:9): Lov;yrn asovm eu7 8Asd/o cor/yru
Nra qoskyrn yn91
Saga3n
i|n[ e Asd/o Qosku1 Sdoryv gdysnynk5 or Asd/o Qosku o[
;y in[ e5 a3l` ow e1 Awyli\n7 Asd/o Qosku hasganalu nov3nn e5 ;y Asd/ovn
hasganalu1
Asd/o Qoski
amynabarz sahmanovmu hydyv3aln e7 Asd/o Qoskn a3n e5 in[
Asdwa/ asovm e1 Saga3n a3s sahmanovmu myz [i garo. hy-ovn danyl5 kani or Asdwa/
,ad gyrbyrow qosyx (Ypra3yxis !1!)1 Oro|nk ein a3t gyrbyru1 Naqyva-a] Asdwa/ qosyx martovn
lsyli gyrbow1 Sgzpovm Atamin5 isg hydo nahabydnyrin ov marcarynyrin Asdwa/
hsdag ha3dnovm er Ir gamku1 Asdwa/ hajaq qosovm er martganx mi]oxow yv Nra
Qosku gadarwovm er (3 :acaworax 13:32): A3nbisi
ardaha3dov;3ovn5 in[bisin e` lsyxyk Diro] Qosku5 hajaq e hantibovm
Asdwa/a,n[ovm (3 :acaworax 22:19; 1 :acaworax 9:27; 3 :acaworax 12:24; Sa.mos 81:8 yv a3ln):
Hajaq
Asd/o Qosku drwovm e o[ ;y lsyli5 a3l dysanyli 2yvow`
yraznyri gam dysilknyri mi]oxow (Ysa3i. 6:1; Yzygyl 1).1 Mikya 1:16ovm qoswovm e Asd/o Qosku dysnylov masin1
Marcaryov;3ovnnyrovm Asd/o dysanyli Qosku hajaq syrd gabi my] e Asd/o lsyli
Qoski hyd (Amowsia 7:1)1
A3s
polor dysilknyru yv qoskyru Diro] hramanow cra-wovm ein1 Yv ciru tar2aw Asd/o
Qoski ‘oqanxman mi]ox1 A3sbisi ardaha3dov;3ovnnyr5 in[bisik yn 8Asd/o Qoskn in2 y.aw9 gam` 8A3sbys e asovm Dyru9 hajaq e hantibovm (Owsya 1:1; Malakia 1:1; Yrymia 47:1; Yzygyl 14:2 yv a3ln): Gam` 8Diroo] pyranu qosyx9 (Ysa3i 1:20; 40:5; 45:23; 58:14. Ma;yvos 4:4; 1 Gorn;axis 14:27; 2 Dimo;yos 3:16):
Saga3n
Asdwa/ qosovm e myz nayv Ir cor/yrw5 Ir tadasdannyrow ov “rg[acor/ov;3ovnow1
Ylix 9:5-ovm
gartovm ynk7 8Dyru =amanag oro,yx`
asylow7 8Wa.u Dyrn a3s panu bidi ani yrgri wra991 Gartank mi kani hamarnyr5
ordy. hsdagoryn yryvovm e qosk6cor/ gabu7 Ysa3i 9:8. 8Dyru Hagopin batcam ov.argyx yv a3n Isra3yli wra i]aw95 Yrymia 39:16. 8Aha Ys a3s ka.aki wra3ow asa/ qoskyrs bidi
cor/atrym9 yv a3ln1
Saga3n Asd/o Qosku Ir o.] zorov;3amp yryvovm e Howhannov 1:1-46ovm1 Gar/ovm ym polort
cidyk a3t do.yru7 8Pann i sgzpany er5 yv
Pann Asd/o mod er5 yv Pann Asdwa/ er777 Amyn pan Nranow y.aw yv a-anx Nra o[in[
[y.aw` in[ or y.aw1 G3anku Nranow er ov g3anku martganx lov3sn er91
Hovnaryn pnacrovm 8Pan9 pa-i hamar 0cdacor/wa/ e 8locos9 pa-u5 oru ;arcmanapar
n,anagovm e` 8qosk91 Dysyk5 hocyvor ‘or2a-ov;3ovn ovnyxa/ martu ,ad
t=warov;3amp e garo.anovm paxadryl ir ‘or2a-ov;3ovnu1 Omank el5 Bo.os a-ak3ali
nman5 unthanrabys hra=arwovm yn a3t ‘or2a-ov;3ovnu ngaracrylovx (2 Gorn;axis 12:4)1 In[ov|1 Naqyva-a] a3n
barz badja-ow5 or hocyvor -yalov;3ovnu (o[ 0rynknyru) hajaq ir hamar=yku [ovni n3ov;agan -yalov;3ovnovm1
Ovsdi hocyvor ‘or2a-ov;3ovn ovnyxo.nyru ‘or2ovm yn in[6or mod hamar=yk cdnyl`
paxadrylov hamar irynx ‘or2a-ov;3ovnu1 Yv 8locos9 pa-u yvs amynamodn er a3n
imasdin5 or Howhannov a-ak3aln ovzovm er Sovrp Hociow ha.ortyl myz5 kani or
martov hamar qosku naqyva-a] 2a3na3in aliknyr yn5 oronk ardapyrovm e martu1
Saga3n martov ardapyra/ 2a3na3in aliknyri enyrcian a3nkan ;ov3l e5 or animasd e
qosyl in[6or fizigagan ov=i masin1 Iratrov;3ovnu polorowin a3l e Asd/o
baraca3ovm1 Asd/o Qosku garo. e linyl o[ mia3n 2a3na3in alik` ungalwylow martov
agan]i ;mpga;a.an;i go.mix5 a3lyv linyl mi in[6or ovri, pan5 ovri, Qosk5 linyl
Asdwa/5 orn 0=dwa/ e diyzyragan ,ar=o. ov=ow5 enyrcia3ow5 oru sgizpn e myz
yryvaxo. yv anyryvov3; diyzyrki5 badja-n e polor dysag ,ar=ovmnyri1 Ypra3yxis 1:26ovm gartovm ynk7 8A3s wyr]in 0ryrin Ir Ortiow qosyx myz hyd5
orin amyn pani =a-ancort aryx5 orow a,qarhn el sdy./yx91 Ovsdi Asd/o Ortin`
Hisovs Krisdosn e Asd/o Qosku1 Yv diyzyragan my/acov3n qorhovrtn ov a-y./wa/n
a3n y.aw5 or 8Panu marmin y.aw yv
pnagwyx myr my]9 (Howhannov 1:14)1 Na pnagwyx myr my]5 yrp
a,qarh ygaw orbys Hisovs Nazowryxi5 Na nayv pnagwyx myr my]5 yrp mynk /ovngi
ygank Nra a-]yv` myr g3ankyru han2nylow Nran1 “a-k Iryn1
Asd/o
Qoski sdy./arar ov=u yryvovm e hynx Asdwa/a,n[i a-a]in hamarnyrix1 Diyzyrku
y.aw5 kani or Asdwa/ asax5 or lini1 Yrp Asdwa/ asovm e5 aba Na nayv gamynovm e5
nayv` mda/ovm e5 nayv` cor/ovm e 1 A3t myz hamar e5 or myr qosku darpyr e (hajaq` [a’azanx darpyr) myr mda/a/ix gam cor/ix1 I tyb5
Asdwa/ Atamin yvs sdy./yx Ir nman` a-anx qoski5 cor/i5 gamki yv mdki imasda3in
darpyrov;3an1 Ta hydo sadanan daran]adyx1 Dysyk5 yryqan /nwovm e atamagan my.ku
=a-anca/5 saga3n sadana3i hyd na pawarar ‘or2a-ov;3ovn [ovni5 or nra qosku5
midku yv gamku` xangov;3ovnu5 daran]adwa/ lini1 Aha ;y in[ov yryqa3i qosku5
xangov;3ovnu yv midku nov3n imasdn ovnyn yn5 ji,d in[bys Asd/ovnu5 mia3n a3n
darpyrov;3amp5 or yryqa3i qoskn ov= [ovni (asynk` in[ov [e5 hajaq a3nbisi a.movg yn
par2raxnovm5 or amyn in[ ganys5 mia3n ;y l-yn )1 Aha ;y in[ov Hisovsn` Asd/o Qoskn5 asovm e5
;y` [yk garo. Asd/o arka3ov;3ovnu mdnyl5 y;y a3s
yryqanyri bys [linyk5 a3sinkn` [yk garo. Asd/o arka3ov;3ovnu
mdnyl5 y;y a3s yryqanyri bys angy./ [linyk1
Nyrga3ovms diyzyrki /acman yv zarcaxman qntirnyrow zpa.wo.
cidnagannyru gancna/ yn pazovm anbadasqan harxyri a-]yv1 )rinag` nrank [yn
garo. badasqanyl a3n harxin5 ;y in[bys a-a]in ancam a-a]axaw n3ov;u` darragan
masnigu1 My/ ba3;3ovni (Big
Bang) dysov;3ovnu ,ad ki[ pan e asovm a3t masin1 Myr ha3rynagix togdor Poris
Hyrovnin ,ad himnawor gyrbow my/ harxagani dag e tnovm a3t ovsmovnki
j,dov;3ovnu1 A-a]in darragan masnigu5 hydyvabys nayv o.] dysanyli diyzyrku
sdy./wyx a3n =amanag5 yrp Asdwa/ sdy./yx dara/ov;3ovnu ( yrgiru yv yrginku` ?nntox 1:1) yv =amanagu ( ci,yru yv xyrygu` ?nntox 1:5) 5 kani or dara/ov;3ovnn ov
=amanagu5 in[bys wyru n,yxink5 ;an2raxagan n3ov;i5 oru gazmwa/ e darragan
masnignyrix5 a-a]in hadgov;3ovnn e1 Yv sa y.aw mia3n Asd/o Qoskow5 Asdwa/ asax
yv y.aw1
Usd
cidagan badgyraxovmnyri5 an0t dara/ov;3ovnu ,ad hydakrkir hadgov;3ovnnyr ovni1 )rinag`
a3n 8lxwa/9 e darragan masnignyrow5 oronk saga3n dysanyli [yn5 kani or ovnyn
zro3agan dadanovmnyr1 Pawagan e enyrcia ha.ortyl a3t zro3agan dadanovm ovnyxo.
masingin5 yv nra zro3agan dadanovmu zroix my/ gta-na5 a3sinkn` masnign inku g0=dwi
enyrcia3ow` massa3ow1 Saga3n i|n[n e a3t masnigin bahovm yd cnalovx tybi
zro3agan dadanovmnyr` ja-aca3;ylow ir enyrcian1 Darragan masnignyri jn,o.
my/amasnov;3ovnu hynx a3tbys el warwovm e1 Saga3n gan yryk masnignyr oronk ki[
;y ,ad ga3ovn yn yv oronxix gazmwa/ e o.] ;an2raxagan n3ov;u1 In[ov| yn a3t
masnignyru ga3ovn1 A3s harxi badasqanu o[ ;y nopyl3an tasaqosov;3ovnnyrovm yv
togdoragan tisyrdaxianyrovm bydk e ‘ndryl5 a3l` Asdwa/a,n[ovm5 orn asovm e` 8Na Ir zorov;3an Qoskow bahovm e amyn pan9
(Ypra3yxis 1:3), gam` 8777a,qarhn Asd/o Qoskow hasdadwyx9 (Ypra3yxis 11:3), gam` 8Na (a3sinkn` Hisovsu) amyn panix
a-a] er yv amyn pan Nranow hasdadovn gmna9 (Go.osaxis 1:17)1 A3sinkn o[ mia3n Asd/o
Qosku sdy./yx diyzyrku5 a3lyv a3t nov3n Qoskn e5 Qoski ov=n e a3n bahovm
ga3ovn5 a3t Qoskow e5 or ;an2raxagan n3ov;i yryk himnakar masnignyru [yn
wyrata-novm irynx zro3agan wijagin` diyzyrku wyra/ylow ja-aca3;a3in kaosi1
Kaosn a3=m dirovm e a3n martganx mdkyrovm5 owkyr hra=arwovm yn Asd/o Qosku
dysnyl orbys diyzyrasdy./ yv diyzyrabah ov=1
Wyrn artyn asaxink5 or Asdwa/ i,qanov;3ovn5 a3sinkn` ov=5 ovni nayv soxialagan madyriai
wra1 Qosynk a3t masin awyli manramasn1
Mi
kani amis a-a] a3s yrgri bryzityndi mi kani qoskow har3ovr hazarawor zinwornyr
mardi nydwyxin1 Omank zohwyxin5 omank el` ty- bidi zohwyn1 Saga3n in[bisin el
or linyr hydyvanknyru5 bryzityndi qosku` hramann5 I gadar a/wyx7 clqadwyx
a,qarh yga/ hagakrisdosnyrix mygi i,qanov;3ovnu1 Dysyk5 y;y mi martov hramanow
a3skan iraranxovm y.aw5 a3ska~n mart yn;argwyx a3t hramanin` ovzynalow gam
[ovzynalow5 aba Asd/o Qoskin5 oru myz awyli qisd hraman e5 nov3nbys yn;argwovm
e nra =o.owovrtu1 Yv y;y yrgri .ygawarn e ov=` zynk5 dalis ir yrgri zorkin`
gadarylov Ir hramanu5 aba Asdwa/ el Inkn e ov= dalis Ir =o.owrtin` gadarylov Ir
hramanr (Y’ysaxis 6)1 Ovsdi Asd/o Qosku hraman
e5 oru y;y mynk5 in[bys Bo.os a-ak3aln e asovm` gamowin gadarylov linynk (1 Gorn;axis 9:17)5 aba bidi barcyvadrwynk1
Y;y agama` aba o[ mi war2k [ovnynk5 isg y;y [yn;argwynk5 aba bidi bad=wynk1 A3s
wyr]ins` [yn;argwyln5 anhnar e5 y;y Ir Qoski` gamki5 my] ynk1
Mi
=amanag Asdwa/ Inkn er anmi]aganoryn ;acaworovm Isra3yli wra1 Badmov;3an my]
y.a/ ta miag Asdwa/abydov;3ovnn er5 yv a3n bidi wyragancnwi5 yrp Hisovsu
wyrata-na1 Saga3n Isra3ylu myr=yx ir Dyr Asd/o i,qanov;3ovnu yv m3ovs azcyri
bys xangaxaw ;acawor ovnynal ir wra1 Yryvi hryanyru hov3s ovnyin5 ;y tranow
gdabalyn Asd/o i,qanov;3ovnu1 A3nin[5 Asdwa/ Inkn er n,anagovm ;acaworu1
Hydakrkragann a3n e5 or polor i,qanawornyru5 or azcix ov or azci wra el or
linyn5 [yn garo. a-anx Asd/o mi]amdov;3an i,qanov;3ovn ovnynal` irynk cidagxovm
yn5 ;y` o[ (Howhannov 19:11)1 Aha yvs
mi baratoks7 sadanan i,qovm e yrgri wra5 saga3n i wyr]o gadarwovm e Asd/o gamku
(Hi,yk wyru
knnwa/ harapyragan ‘ag hamagarcyru paxar2agi hamagarci my])1 Sadanan tym garo. e gancnyl
Asd/o gamkin mia3n logal ‘ag hamagarci ,r]anagovm5 pa3x o[ yrpyk pax5 a3sinkn
paxar2ag hamagarcix informaxion6enyrcydig ha.ortagxov;3an my] y.o. hamagarcovm1
A-a]nyrovm mynk qosyl ynk a3n masin5 or Hazaram3ai =amanag pnov;3ovnu
‘o’oqov;3ovnnyr e grylov1 <ad hnarawor e5 or Hazaram3ai ‘o’oqov;3ovnnyrix
mygn el a3n lini5 or ha,warga3in hamagarcyri harapyragan ‘ag linylov sgzpovnku
wyrxwi5 hamagarcyru linyn mia3n pax5 a3sinkn agdiw ha.ortagxov;3an my] linyn
paxar2ag hamagarci hyd1 Sadana3i xangaxa/ agdiwov;3ovn n,anagovm e ‘ag
hamagarci co3ov;3ovn1 Ovsi hamagarcyri harapyragan ‘ag linylov sgzpovnku
wyrxnylow5 Asdwa/ wyrxnylov e sadanai wyr]in hynaranu1 Saga3n art3o|k sa [i
n,anagovm5 or gwyrana nayv azad gamku1 O\[5 [i n,anagovm1 Barzabys azad gamk
ovnyxo.nyri gamku yrpyk [bidi hagasi Asd/o gamkin1 Ji,d in[bys Ytymagan
bardyzovm1
A3s0r
a3skanow ovzovm ym sahmana’agyl1 Xawok5 karozin naqabadrasdwylov =amanagi
s.ov;3an badja-ow a3s0r mynk [,o,a’yxink
Asd/o Qoski` ov=i mi kani a3l asbygdnyr1 )rinag` Asd/o ov=u anhadi g3ankovm5
anhadi ha.ortagxov;3ovnu hocyvor olordi ov=yrin yv a3ln1 Saga3n5 Dyru gamyna5
mynk g,arovnagynk m,agyl a3s ;yman5 yv karozi wyr]nagan darpyragu gtnynk
in;yrny;i wra1
Asdwa/
0rhni amynkt1